3 nguyên nhân hàng đầu gây khô khớp

● PGS.TS.BS. Lê Anh Thư

Khoa Nội Cơ Xương Khớp - Bệnh viện Chợ Rẫy

Có khá nhiều nguyên nhân gây khô khớp nhưng 3 nguyên nhân phổ biến hàng đầu mà chúng ta cần chú ý là:
- Khô khớp do tổn thương sụn khớp.
- Khô khớp do tổn thương xương dưới sụn.
- Khô khớp do giảm tiết dịch nhờn.

khô khơp do tổn thương sụn khớp

Khô khớp do tổn thương sụn khớp.

Tình trạng tổn thương sụn khớp thường gặp nhất là ở người cao tuổi do sụn khớp bị thoái hóa; kế đến là những người bị các bệnh viêm khớp bởi quá trình viêm sẽ tăng tiết các cytokine, các nitrite oxyte hay các gốc oxy tự do làm hủy hoại sụn khớp.

Với người trẻ, tổn thương sụn khớp thường gặp ở những người chơi các môn thể thao nặng (nhảy cao, nhảy xa, cử tạ, đẩy tạ, bóng đá…), người lao động, mang vác nặng. Tuy nhiên, sụn khớp cũng có thể bị tổn thương khi ít vận động, ăn uống không hợp lý.

Trong sinh hoạt hàng ngày, các vận động mạnh và đột ngột; ngồi ở tư thế gấp gối quá mức hay phải đứng quá lâu... cũng dễ gây tổn thương sụn khớp.

Làm gì để bảo vệ sụn khớp?

Để tránh bị tổn thương sụn khớp trong sinh hoạt cần tập vận động đều đặn, đúng mức để duy trì sự dẻo dai của hệ thống cơ xương khớp, tránh mang xách quá nặng, tránh các động tác mạnh, đột ngột, tránh sử dụng khớp quá mức.

Khi tập những môn thể thao nặng, có nhiều nguy cơ chấn thương hay té ngã, cần được rèn luyện kỹ năng thật tốt, chuẩn bị thể lực tốt, khởi động kỹ trước khi tập luyện, đồng thời sử dụng các thiết bị hỗ trợ hoặc bảo vệ như gậy chống, găng tay, băng thun cổ tay, khớp gối, cột sống…

Trong ăn uống, bảo đảm đầy đủ protid, khoáng chất và vitamin. Sử dụng một cách khoa học các thực phẩm có lợi cho xương, cơ và khớp.

Khô khớp do tổn thương xương dưới sụn

Xương dưới sụn được bảo vệ bởi sụn khớp. Sụn khớp giúp phân tán lực để bảo vệ đầu xương. Khi sụn khớp bị tổn thương, các lực trong sinh hoạt, lao động, vui chơi, giải trí… hàng ngày của con người sẽ tác động trực tiếp vào đầu xương, gây tổn thương ăn sâu vào xương dưới sụn.

hình ảnh xương khớp

(Hình xương dưới sụn)

Vì vậy, cũng giống như tổn thương sụn khớp, tổn thương xương dưới sụn cũng dễ xảy ra khi vận động mạnh và đột ngột; khi phải thực hiện các tư thế gấp gối quá mức như ngồi xổm, ngồi quỳ, ngồi quá lâu hoặc phải đứng quá lâu... Để bảo vệ xương dưới sụn thì sinh hoạt và tập luyện là hai yếu tố then chốt.

Khô khớp do giảm tiết dịch khớp.

Dịch khớp sẽ giảm dần cả về số lượng và chất lượng khi lớn tuổi, liên quan tới quá trình thoái hóa của hệ thống xương khớp và thường bắt đầu ở độ tuổi 40.

Tuy nhiên, điều này có thể xảy ra sớm hơn ở những người bị các bệnh viêm khớp. Quá trình viêm lúc đầu sẽ tăng tiết dịch, nhưng là dịch viêm nên không có đủ dưỡng chất để nuôi dưỡng sụn, dịch này lại có các cytokine, các nitrite oxyte hay các gốc oxy tự do làm hủy hoại sụn khớp, vì vậy, sau một thời gian dịch khớp sẽ bị cạn kiệt dần.

phòng tránh giảm tiết dịch khớp

Phòng tránh giảm tiết dịch khớp

Phòng tránh giảm tiết dịch khớp cần phải điều trị sớm và tích cực các bệnh lý khớp mắc phải, đặc biệt các bệnh lý khớp viêm. Vì vậy, cũng giống như tổn thương sụn khớp, tổn thương xương dưới sụn cũng dễ xảy ra khi vận động mạnh và đột ngột; khi phải thực hiện các tư thế gấp gối quá mức như ngồi xổm, ngồi quỳ, ngồi quá lâu hoặc phải đứng quá lâu... Để bảo vệ xương dưới sụn thì sinh hoạt và tập luyện là hai yếu tố then chốt.

Dự phòng các bệnh lý thoái hóa khớp nói chung đều có thể thực hiện bằng tập luyện, vận động, dinh dưỡng hợp lý nhưng điều quan trọng là phải thực hiện ngay từ khi còn trẻ thì mới mang lại hiệu quả tốt. Người trẻ nên tránh lối sống thụ động, ít vận động, cũng như ăn uống kiêng khem quá mức… Chính sự vận động, năng động, dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp cho hệ cơ xương khớp hoàn thiện và khỏe mạnh, đồng thời vận động cũng kích thích các tế bào sụn hoạt động tích cực, tiết dịch để nuôi dưỡng chính các tế bào sụn và các bộ phận liên quan của khớp.

Thuochanoi.com
loading