Giải đáp câu hỏi về bệnh do ngồi nhiều

Em là dân IT, công việc của em không thể tách rời với máy vi tính, dạo này em thường xuyên bị mỏi mắt, chảy nước mắt và cay mắt. Em có nghe bạn bè mách dùng nước mắt nhân tạo sẽ giảm bớt tình trạng này. Bác sĩ cho em hỏi: dùng nếu nước mắt nhân tạo lâu dài thì có ảnh hưởng gì cho mắt không? Ngoài biện pháp này thì có còn cách nào khác không ạ?

▶▶ Mắt em bị mỏi, chảy nước mắt và cay mắt là triệu chứng của khô mắt thể hiện trong hội chứng thị giác máy vi tính (Computer Vision Syndrome - CVS ) xuất phát từ làm việc lâu và không có thời gian nghỉ ngơi xen kẽ. Em cần để mắt nghỉ mỗi 30-40 phút làm việc, bằng cách nhắm mắt, nhìn ra xa, thư giãn. Chớp mắt đầy đủ, thường xuyên cũng là một cách giảm bớt khô mắt do bốc hơi, vì khi làm việc do mải mê nhìn màn hình, chúng ta thường quên không chớp mắt, khiến mắt bị khô, động tác chớp mắt giúp trải một lớp mỏng nước mắt lên bề mặt giác mạc.

Nước mắt nhân tạo được bào chế để bổ sung các thành phần như trong nước mắt tự nhiên giúp bôi trơn, giữ ẩm cho mắt. Tùy theo sản phẩm, nước mắt nhân tạo có thể có đầy đủ 3 thành phần: nhầy nước và dầu, hoặc chỉ có 1 hoặc 2 thành phần với độ nhớt, thời gian tác dụng khác nhau.

Bổ sung nước mắt nhân tạo là một giải pháp điều trị và chống mỏi mắt, khô mắt trong hội chứng thị giác máy vi tính. Các loại nước mắt nhân tạo có thể nhỏ lâu dài, vì không gây lờn thuốc, kháng thuốc và có nhiều phản ứng phụ như đối với kháng sinh hoặc kháng viêm. Tuy nhiên, có một số người dị ứng với các chất bảo quản khiến mắt bị kích thích gây đỏ, ngứa. Các loại nước mắt không chất bảo quản thường sẽ giải quyết được vấn đề này. Tốt nhất em nên đi khám một bác sĩ nhãn khoa để có lời khuyên và cách dùng thuốc cũng như được theo dõi định kỳ đầy đủ.

TS.BS. Trần Hải Yến, Phòng khám Mắt Hải Yến

Thỉnh thoảng bàn tay của tôi bị tê một lúc lâu, nắm lại cũng không được, có hôm mở nắp chai nước cũng không được. Tôi bị bệnh gì? Công việc của tôi là phải tiếp xúc với máy vi tính. Cảm ơn bác sĩ!

▶▶ Sử dụng máy vi tính lâu ngày và liên tục cũng có thể gây ra hội chứng ống cổ tay làm cho bàn tay và ngón tay tê cứng khi làm việc hoặc khi chạy xe. Nguyên nhân do xơ chai dây chằng gan bàn tay chèn ép vào các dây thần kinh trụ, quay và giữa. Khi vận động nhiều sẽ gây tê toàn bộ bàn tay hay từng phần tùy theo dây thần kinh nào bị chèn ép nhiều hay ít. Muốn chẩn đoán chắc chắn phải đo điện cơ hai tay, trên kết quả có được bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh nhân bị hội chứng ống cổ tay nhẹ, trung bình hay nặng. Nếu bị nặng cần phải phẫu thuật cắt bỏ dây chằng gan bàn tay để giải phóng dây thần kinh khỏi sự chèn ép.

Bác sĩ cho tôi hỏi ngồi nhiều có gây ra bệnh trĩ và suy giãn tĩnh mạch không? Tôi có mấy người bạn bị suy giãn tĩnh mạch chân, trong đó có người làm kế toán, tài xế lái xe, thiết kế, còn tôi thì bị trĩ nội. Nhờ bác sĩ giải thích giúp tôi nguyên nhân và biện pháp để điều trị, phòng tránh. Cảm ơn bác sĩ!

▶▶ Bệnh trĩ và suy tĩnh mạch là hai bệnh lý thường gặp của hệ thống tĩnh mạch. Có nhiều nguyên nhân gây ra như di truyền, béo phì, mang thai nhiều, chế độ ăn nhiều thịt và bột đường ít rau xanh, đứng nhiều và cả ngồi nhiều nữa.

Việc điều trị bệnh trĩ và suy tĩnh mạch cần phải thực hiện ở bác sĩ chuyên khoa tĩnh mạch và hậu môn trực tràng đòi hỏi bệnh nhân phải kiên trì và các phương pháp điều trị tùy thuộc vào mức độ tổn thương thấy được khi khám. Có những trường hợp nặng phải phẫu thuật hoặc sử dụng Laser và sóng cao tần RFA nội tĩnh mạch.

Muốn phòng ngừa bệnh, việc quan trọng nhất là phải loại bỏ những thói quen xấu, có chế độ ăn nhiều rau, trái cây, uống đủ nước, vệ sinh tốt vùng hậu môn và tránh ngồi nhiều hay đứng lâu quá.

PGS.TS. Nguyễn Hoài Nam
Cố vấn y khoa BV Quốc tế Minh Anh

Tôi làm nghề tài xế chạy xe đường dài. Hầu hết là chạy vào ban đêm. Tôi nghe một số người nói nếu chạy miết như vậy thì sau này khó có con. Tôi nghe thấy sợ sợ nhưng chẳng lẽ lại phải bỏ nghề. Bác sĩ cho tôi hỏi điều này có đúng không? Vì sao? Có cách nào để phòng tránh?

▶▶ Ngồi làm việc trong một tư thế liên tục nhiều giờ như nghề lái xe đường dài có thể dẫn đến gia tăng nhiệt độ vùng bìu, là nơi chứa hai hòn tinh hoàn bên trong vốn có chức năng sản xuất và nuôi dưỡng tinh trùng. Tinh trùng và các tế bào sản sinh ra nó hoạt động tốt nhất ở nhiệt độ 34 độ C, vốn thấp hơn khoảng 3 độ C so với nhiệt độ bình thường của cơ thể. Khi bìu bị nóng hơn sẽ làm hư hại đến tinh trùng cũng như các tế bào sản sinh ra tinh trùng, với hậu quả là nam giới sẽ khó có con hơn. Bằng cách đứng, đi bộ thư giãn trong 5 phút cho mỗi giờ lái xe có thể giúp hạ nhiệt lên bộ máy sinh sản của bạn. Bạn cần tránh bận quần bó quá chặt, và nên có con sớm khi còn tiếp tục lái xe đường dài.

Bác sĩ cho em hỏi ngồi nhiều có ảnh hưởng tới “cậu nhỏ” không ạ? Nếu có thì phải làm sao mới có thể phòng tránh? Em là nhân viên văn phòng, mỗi ngày em phải ngồi máy tính 8h để làm việc. Rất mong được bác sĩ tư vấn.

▶▶ Hiện nay không thấy có chứng cứ rõ ràng nào cho thấy ngồi nhiều trên ghế văn phòng có thể gây hại đến cậu nhỏ. Chỉ khi nào bạn ngồi lâu trên ghế nhỏ kiểu yên xe đạp mới có thể gia tăng nguy cơ yếu sinh lý kiểu “cương không cứng”, vì kiểu ghế này áp sát cậu nhỏ và có thể chèn ép lên hệ thần kinh điều khiển dẫn đến trình trạng “trên bảo dưới không nghe”.

Tại sao ngồi nhiều lại làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu và viêm đường tiết niệu? Tôi tình cờ đọc được thông tin này trên một trang báo mạng nhưng thấy thông tin trên đó chưa rõ ràng. Vì công việc của tôi cũng phải ngồi suốt 8h mỗi ngày nên tôi cũng thấy hoang mang. Mong được bác sĩ tư vấn về nguyên nhân cũng như cách phòng tránh.

▶▶ Ngồi nhiều có thể gây chèn ép lên tuyến tiền liệt ở nam giới (bộ phận nằm giữa cậu nhỏ và bọng đái) và làm gia tăng nguy cơ viêm tuyến tiền liệt, vốn có các triệu chứng rất giống với viêm nhiễm đường tiết niệu như tiểu đau, tiểu gắt, tiểu nhiều lần... Bạn nên thay đổi tư thế mỗi 30 phút và đứng lên, hoặc đi lại thư giãn 5 phút mỗi giờ không chỉ giúp bạn giảm bớt nguy cơ viêm tuyến tiền liệt mà còn ngăn ngừa được sự mỏi mệt và nguy cơ đau lưng, vai, gáy, tay, chân mà nhân viên văn phòng hay mắc phải.

Bác sĩ Chuyên khoa Nam Huỳnh Văn Tiên
Khoa Hiếm Muộn BV Từ Dũ

 

Em làm việc văn phòng và thường xuyên ăn cơm hộp, ăn bánh ngọt và đặc biệt là nghiện nước ngọt có ga. Hầu như ngày nào em cũng uống. Nếu không uống thì em cảm thấy rất mệt mỏi. Em đọc báo mạng thấy có thông tin là uống nhiều nước ngọt dễ bị tiểu đường. Điều này có đúng không? Có cách nào để ăn ngọt mà không bị tiểu đường không bác sĩ?

▶▶ Trong cơ thể, cả ba nhóm thức ăn đường, béo, đạm đều được chuyển hóa ra một chất trung gian là Acetyl-CoA. Chất Acetyl-CoA này có hai cách chuyển đổi: (1) Vào chu trình Krebs “đốt cháy” sinh ra năng lượng và khí CO2 và (2) Tổng hợp nên chất khác cho cơ thể như cholesterol, hormon sinh dục, chất mỡ dự trữ... Do đó, khi ăn thừa năng lượng, thiếu vận động thì cơ thể sẽ tích béo gây quá cân, béo phì rồi đái tháo đường.

Phụ gia “ngọt” rất cần thiết khi ăn uống thứ cay, chua, đắng, chát và khi “thích” ngọt. Để tránh nguy cơ thừa năng lượng do đường đem lại, bạn nên dùng những phụ gia ngọt sweetener như người béo phì hoặc đái tháo đường. Hiện nay có một phụ gia ngọt thiên nhiên rất được ưa chuộng là cỏ ngọt stevia.

Tôi ăn rất nhiều rau xanh và uống rất nhiều nước nhưng không hiểu sao vẫn bị táo bón. Công việc của tôi là may quần áo tại nhà, hàng ngày phải ngồi từ sáng tới khuya để may đồ cho khách. Ngoài ra, tôi còn thường xuyên bị đau lưng và đau vai gáy. Tôi phải làm gì để cải thiện tình trạng này?

▶▶ Nếu không có bệnh lý tiêu hóa, có hai nguyên nhân dinh dưỡng gây táo bón: (1) Do thực phẩm thiếu chất khoáng và chất xơ và (2) Do uống không đủ nước. Bạn thử uống nhiều nước khoáng xem sao?
Đau lưng, vai, gáy, cổ tay là đầu sổ của các bệnh văn phòng. Bạn nên xoay người, cổ ở nhiều tư thế trái, phải, trước, sau... sau mỗi tiếng ngồi làm việc. Để tránh hội chứng ống cổ tay, ngồi tư thế ngay ngắn, tay và vai không được “treo” lơ lửng mà phải có điểm tựa để ngừng nghỉ tạm thời và giảm áp lực lên các ngón tay. Thường xuyên tự mát-xa tay và vai khi có thời gian rảnh rỗi.

TS.BS. Trần Bá Thoại
Ủy viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

 

loading