Phương thuốc quý từ cây khổ qua

● BS.CKI. YHDT – BSDD. Phạm Hồng Nga

Khổ qua hay mướp đắng còn có cái tên đẹp là Cẩm lệ chi. Khổ qua thuộc họ bí (Cucurbitaceae). Cây khổ qua được cho là trồng đầu tiên ở Ấn Độ, miền Nam Trung Quốc và châu Phi từ thời xa xưa. Sau đó cây được du nhập sang châu Mỹ. Ấn Độ và châu Phi vẫn tồn tại 2 loại quần thể hoang dại và trồng trọt với 2 thứ khổ qua khác nhau. Khổ qua ở Việt Nam hiện nay cũng bao gồm nhiều loại giống, tạm thời xếp vào 3 nhóm giống khác nhau căn cứ vào hình dạng, kích thước, và màu sắc của quả. Cây trồng từ hạt. Sinh trưởng nhanh trong mùa mưa ẩm, ra hoa kết trái sau 7-8 tuần gieo trồng. Sau khi quả già, cây tàn lụi với vòng đời 4-5 tháng tồn tại.

Quả, cây, rễ và hạt được sử dụng làm thuốc Y học Cổ truyền. Quả và lá khổ qua có vị đắng, tính lạnh. Hạt có vị đắng hơi ngọt, tính ấm, có tác dụng thanh nhiệt, nhuận tràng, giải phiền khát, lợi tiểu, bổ thận.

Dịch ép của quả khổ qua có tác dụng làm giảm glucose máu ở những bệnh nhân đái tháo đường týp 2 (không phụ thuộc vào insulin), ít tác dụng với bệnh nhân đái tháo đường týp 1 (phụ thuộc vào insulin).

Hạt và vỏ quả mướp đắng dưới dạng cao thô có khả năng ức chế sự phát triển của khối u, tăng chức năng miễn dịch của cơ thể, có hoạt tính chống ung thư rõ rệt với nhiều loại tế bào ung thư. Ngoài ra, dịch chiết xuất từ khổ qua có tác dụng kháng khuẩn mạnh.

Phấn hoa từ khổ qua ức chế sự nảy mầm của bào tử một số nấm gây bệnh. Cao hạt khổ qua có tác dụng diệt giun tròn.

mướp đăng khổ qua phương thức quý

Trong cuộc sống hàng ngày, quả khổ qua được dùng làm thuốc mát, chữa ho, sốt, đái dắt, đái buốt, chữa phù thũng do gan nhiệt (ngày dùng 2-3 quả còn xanh bỏ hạt), trừ rôm sảy cho trẻ em bằng tắm nước nấu quả khổ qua già.

Chữa nhọt độc sưng tấy, các vết thương nhiễm độc bằng lá khổ qua khô (12g) tán bột hòa nước hay rượu uống kết hợp với đắp ngoài bằng lá cây khổ qua tươi làm sạch rồi giã nát.

Chữa rắn cắn bằng lá khổ qua tươi (4-8g) nhai nuốt nước, bã đắp ngoài. Chữa đau dạ dày bằng hoa khổ qua phơi khô tán nhỏ uống hàng ngày.

Nước sắc từ rễ, thân và quả làm thuốc hạ sốt, nhuận tràng

Dịch ép khổ qua chữa phỏng, áp-xe (dùng ngoài), thuốc súc miệng, bệnh vàng da, bệnh phụ khoa, tẩy giun kim.
Quả khổ qua có tác dụng lọc máu, ăn dễ tiêu, gây trung tiện, điều trị viêm thấp khớp, gút, ngứa, bệnh gan, mật, lách thận.

Lưu ý, liều lớn của rễ và lá khổ qua lại có độc, nên khi sử dụng nên tham khảo ý kiến của thầy thuốc Y học Cổ truyền.

Quả khổ qua (mướp đắng) là một loại rau xanh phổ biến, bạn có thể tự chế biến thành những món ăn bài thuốc ngon, bổ, rẻ, hợp khẩu vị và sức khỏe của bạn cùng gia đình bạn!!!

loading