Đông y điều trị chứng loãng xương

● Lương y. Dược sĩ Bàng Cẩm

Loãng xương rất dễ gặp ở những người trên 45-50 tuổi nhất là ở nữ giới; có thói quen ăn uống không tốt, uống cà phê quá nhiều; có thói quen lười vận động, ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời; sử dụng các hormon, các thuốc điều trị giảm đau có chứa corticoid kéo dài; người phải cắt mổ buồng trứng.

Với nữ giới, các tổ chức xương hấp thu canxi từ máu quyết định bởi oestrogen. Khi giới nữ bước vào thời kỳ mãn kinh, việc sản sinh oestrogen giảm xuống, hậu quả là tổ chức xương hấp thu canxi bị sụt giảm, không đủ để bổ sung canxi bị mất mát. Nếu người có chấn thương nhẹ cũng bị gãy xương thì lưu ý đến tình trạng loãng xương. Đông y dựa vào dấu hiệu của từng thể bệnh mà có cách điều trị khác nhau.

Đối với thể tỳ khí hư

Biểu hiện lâm sàng có triệu chứng lưng gối ê đau, hai gối đi yếu sức hay lưng khòm, kém hấp thu, đầy bụng, nhất là sau bữa ăn, đại tiện lỏng, thân thể và tứ chi mỏi mệt, ít hơi lười nói, sắc mặt vàng bủn hay trắng nhạt, bắt thấy mạch hoãn yếu vô lực.

Dùng bài thuốc sau: hạt sen 8g, ý dĩ (bo bo) 10g, sa nhân 3g (bỏ sau), kiết cánh 6g, bạch biển đậu (đậu ván trắng) 12g, phục linh 15g, nhân sâm 10g, bạch truật 10g, sơn dược (củ mài) 12g, trần bì (vỏ quýt) 10g, Cam thảo 8g.
Sắc uống, ngày 1 thang.

Thể thận âm hư

Biểu hiện lâm sàng có triệu chứng lưng gối mỏi đau, choáng váng ù tai, mất ngủ mộng nhiều, thân hình gầy ốm, sốt hâm hấp, ra mồ hôi trộm, ngũ tâm phiền nhiệt, họng khô má đỏ, đại tiện bón, lưỡi đỏ ít nước bọt, bắt thấy mạch tế sác.

Dùng bài thuốc sau: Thục địa 24g, hoài sơn 12g, sơn thù 12g, câu kỷ tử 12g, lộc giác dao 12g (sau khi sắc thuốc, rồi lấy nước thuốc nấu chảy), thỏ ty tử 12g, Ngưu tất 9g, tri mẫu 8g, hoàng bá 6g.
Sắc uống, ngày 1 thang.

đông ý điều trị xương khớp

Thể thận dương hư

Biểu hiện lâm sàng thấy triệu chứng lưng gối mềm mà đau, ớn lạnh, tay chân lạnh, nhất là hai chi dưới thấy lạnh, chóng mặt, choáng váng, tinh thần uể oải, sắc mặt trắng nhạt hay sạm, lưỡi bệu rêu trắng, bắt thấy mạch trầm nhược.
Dùng bài thuốc sau: Thục địa 24g, phụ tử chế 12g, nhục quế 6g, hoài sơn 12g, thỏ ty tử 12g, lộc giác dao 12g (sau khi sắc thuốc, rồi lấy nước thuốc nấu chảy), câu kỷ tử 12g, đỗ trọng (sao cháy) 12g, sơn thù 9g, đương quy 9g.

Sắc uống, ngày 1 thang.

Ngoài ra, Đông y có thể dùng các bài nghiệm phương sau đây để điều trị chứng loãng xương:

- Quế chi 10g, hoài sơn 15g, bổ cốt chi 15g, hoàng kỳ 15g, thỏ ty tử 15g, nhục thung dung 15g, phụ tử 10g, đỗ trọng 15g. Sắc uống, ngày 1 thang.
- ngũ vị tử 10g, thỏ ty tử 15g, câu kỷ tử 15g, bổ cốt chi 15g, mạch đông 10g, hoài sơn 15g, hoàng kỳ 15g. Sắc uống, ngày 1 thang, chia uống 2 lần.
- Dâm dương hoắc 9g, hoàng kỳ 15g, Long cốt 30g, tiên mao 9g, nhục thung dung 12g, Bạch thược 12g, hải mã 1,5g, cốt toái bổ 15g, ngũ linh chi 6g, đại hoàng 6g, cam thảo 6g. Sắc uống, long cốt sắc trước, rồi mới cho vào các dược liệu sau, ngày 1 thang, chia uống vài lần trong ngày.
- Đổ trọng 12g, hồ đào nhục (quả óc chó) 12g, bổ cốt chi 12g, dâm dương hoắc 12g, thục địa 12g, ngưu tất 12g. Sắc uống, ngày 1 thang, chia uống 2 lần.
- Nữ trinh tử 15g, thỏ ty tử 15g, câu kỷ tử 15g, hoài sơn 15g, bổ cốt chi 15g, hoàng kỳ 15g, phục linh 15g, ngưu tất 15g. Sắc uống, ngày 1 thang, dùng liên tục 9 – 11 tháng.

Bài thuốc dùng ngoài

Phòng phong, uy linh tiên, xuyên ô, thảo ô, thấu cốt thảo, tục đoạn, cẩu tích mỗi thứ 100g, hồng hoa 60g, xuyên tiêu 60g. Tán bột, mỗi lần dùng bột thuốc 50-100g, dùng trộn với giấm (dấm) thàng dạng sệt chứa trong túi vải, đặt túi vải trên chỗ đau, sau đó đặt tiếp túi nước nóng trên túi vải để đắp nóng trong nửa giờ, ngày 1-2 lần.

Món ăn – bài thuốc:

1. Xương sườn 300g, hầm canh, ngày 1 lần.
2. Đầu cá chép 1 cái, hay đầu cá hồi 1 cái, hầm canh, ngày 1 lần.
3. Xương dê 0,5kg, chặt nhỏ, hầm canh, ngày 1 lần.
4. Cháo đốt sống dê: Đốt sống dê (cả phần đuôi) 1 bộ, phục linh 20g, bột bổ cốt chi 12g, gạo tẻ 60g, hành, gừng tươi, muối ăn vừa đủ. Đốt sống dê rửa sạch, chặt nhỏ, cùng với gạo tẻ cho vào trong nồi, thêm nước vừa đủ, nấu cháo chín phân nửa, cho vào phục linh và bột bổ cốt chi trộn đều, nấu tiếp cho đến cháo chín, nêm hành, gừng thì hoàn tất. Chia ăn ấm vài lần.
5. Chè sữa dê – trứng gà: Sữa dê tươi 250ml, trứng gà 1 quả, đường đen vừa đủ. Trứng gà đập trong chén khuấy đều, nêm đường, dùng sữa dê nấu sôi trộn với trứng. Có thể dùng ăn sáng.
6. Gà ác 1 con, bỏ nội tạng, dùng sinh địa 120g thái nhỏ và đường (di đường) 60g, nhét vào bụng gà để tiềm cách thủy, ăn thịt gà, uống nước canh.

Lời khuyên trong ăn uống và sinh hoạt

- Ăn nhiều thức ăn giàu canxi như sữa bò, trứng gà, đậu nành và chế phẩm đậu, canh xương heo, cá tôm, nghêu sò… Cải trắng, rau cần, cải dầu, táo đỏ… chứa hàm lượng canxi cũng cao. Hạn chế các thức ăn nhiều mỡ vì sẽ ảnh hưởng tới hấp thu canxi.

- Tiến hành thể dục vận động thích hợp, chẳng hạn như thái cực quyền, dưỡng sinh, khí công…, đặc biệt là thể dục dưới nắng, sẽ thúc đẩy cơ thể tự sản sinh vitamin D, giúp ích cho việc hấp thu canxi trong thức ăn, từ đó dự phòng và trì hoãn loãng xương ở người cao tuổi.

loading