Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu

● BS. Hồ Tấn Phát

Trưởng khoa Nội Tiêu hóa - BV Chợ Rẫy

Có nhiều bệnh nhân thắc mắc: “Tôi không uống rượu bia sao tôi lại bị gan nhiễm mỡ?”. Thật ra, ngoài rượu bia thì còn nhiều nguyên nhân khác gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ. Vậy, nguyên nhân đó là gì? Gan nhiễm mỡ không do rượu bia thì có dẫn đến Xơ gan không và có cách nào để điều trị?

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu là gì?

Đây là danh từ thường được dùng để nói đến tình trạng gan bị nhiễm mỡ nhưng không do rượu gây nên và được chia làm hai loại là gan nhiễm mỡ đơn thuần (không có viêm gan) và còn lại là bệnh viêm gan không phải do rượu gây ra.

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu nếu diễn tiến lâu dài sẽ làm tổn thương tế bào gan, dễ đưa đến tình trạng xơ hóa gan, cuối cùng là xơ gan và thậm chí là ung thư gan.

Ai là người có nguy cơ bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu?

Đó là những người có tuổi trên 50, người có thể trạng mập (chỉ số khối cơ thể từ 28kg/m2 trở lên), bị bệnh béo phì, bị bệnh đái tháo đường týp 2, tăng huyết áp, bệnh mạch vành, hút thuốc lá nhiều và nồng độ cholesterol cao trong máu.

gan nhiễm mỡ

Các giai đoạn của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu

Cũng có phần tương tự như Bệnh gan do rượu, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu thường diễn biến qua bốn giai đoạn là gan nhiễm mỡ đơn thuần, giai đoạn viêm gan do thoái hóa mỡ, tiếp theo là giai đoạn gan bị xơ hóa và cuối cùng là đưa đến xơ gan.

Triệu chứng lâm sàng của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có khác gì bệnh gan do rượu không?

Có thể nói là như nhau, biểu hiện trên lâm sàng và trên các kết quả xét nghiệm máu, siêu âm khảo sát hình ảnh gan của bệnh gan nhiễm mỡ  do rượu và không do rượu cũng qua các giai đoạn với các dấu hiệu tương tự như nhau. Nếu có khác biệt thì gần như không phân biệt được trên lâm sàng và cần phải nhờ đến các bằng chứng mô học có được qua sinh thiết gan. Thầy thuốc cũng dùng các phương tiện chẩn đoán như nhau để chẩn đoán bệnh và giai đoạn bệnh của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.

triệu chứng lâm sàn của bệnh gan nhiễm mỡ

Điều trị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu như thế nào?

Thực tế đã có rất nhiều các nghiên cứu khác nhau về các phương pháp điều trị dùng thuốc và không dùng thuốc đối với bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu trên lâm sàng. Tuy nhiên, cho đến nay, hầu như chỉ có mỗi phương pháp giảm cân và tập thể dục hàng ngày sao cho có hiệu quả nhất chính là phương pháp an toàn và đem lại lợi ích nhiều nhất cho những bệnh nhân bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Phương pháp giảm cân có hiệu quả nhất đối với phần lớn các bệnh nhân là giảm từ 0,5-1kg mỗi tuần và nên giảm cân cho đến khi bệnh ổn định và không để tăng cân trở lại. Chú ý tầm soát ung thư gan nếu bệnh đã diễn tiến đến giai đoạn xơ gan.

Ngoài ra, bệnh nhân phải loại bỏ các nguy cơ gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ như điều trị ổn định các bệnh tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đái tháo đường týp 2, không hút thuốc lá và không uống rượu bia (giống như là đang điều trị bệnh gan nhiễm mỡ do rượu). Bên cạnh đó, chúng ta nên kiểm tra tại các cơ sở y tế chuyên khoa để tầm soát xem có từng bị nhiễm virus viêm gan B hay không và nếu chưa bị nhiễm thì nên tư vấn chích ngừa viêm gan B vì những hậu quả nghiêm trọng của nó (viêm gan mạn, xơ gan, ung thư gan). Ngoài ra, trong một số trường hợp có tình trạng xơ hóa gan tiến triển và bệnh nhân không có bệnh mạch vành thì sinh tố E cũng có thể dùng kèm theo các phương pháp giảm cân cho thấy cũng có thể đem lại những hiệu quả nhất định.

Tóm lại, ăn uống hợp lý, không để tăng cân, tập thể dục đều đặn, không uống hoặc ít nhất cũng không được lạm dụng rượu bia, không hút thuốc lá, điều trị ổn định các bệnh mắc phải về tim mạch và đái tháo đường týp 2 sẽ là biện pháp tốt nhất để phòng ngừa bệnh gan nhiễm mỡ do rượu và không do rượu, giúp chúng ta rất nhiều trong việc phòng tránh các biến chứng nguy hiểm của bệnh về sau này như xơ gan và ung thư gan.

loading