95% bệnh nhân gút là nam giới

● BS.CKII. Nguyễn Thị Mộng Trang

Khoa Nội Cơ Xương Khớp - Bệnh viện Chợ Rẫy

Theo thống kê, có đến 95% bệnh nhân gút là nam giới. Một câu hỏi được đặt ra là: Vì sao căn bệnh gây nhiều đau đớn này dường như "ưu ái" hơn với đấng mày râu và quan niệm gút là căn bệnh của nam giới liệu thực sự có đúng hay không?

Từ lâu gút đã được xem là một bệnh rối loạn chuyển hóa có tính chất gia đình, khoảng 40% các bệnh nhân gút có tiền sử gia đình. Cơ chế di truyền đến nay vẫn chưa được biết rõ nhưng các nghiên cứu đã tiến hành gợi ý rằng nồng độ acid uric máu được kiểm soát bởi nhiều gen liên quan đến quá trình sản xuất và đào thải acid uric.

Cho đến nay, giới khoa học đã xác định được 5 gen liên quan đến bệnh gút: HGPRT1, Glc6-photphat tại gan và 3 gen PRPPs 1,2,3 có trong tinh hoàn.

Acid uric là một sản phẩm chuyển hóa được hình thành bởi sự phá hủy tự nhiên chất purin trong cơ thể (chất purin có trong các tế bào của cơ thể). Thói quen ăn uống (ăn nhiều thịt đỏ, phủ tạng động vật, uống nhiều rượu, bia…), ít vận động, thừa cân, béo phì… không chỉ làm tăng hàm lượng purin trong máu mà còn là nguồn chuyển hóa dở dang tạo ra vô số các gốc tự do, lưu hành trong cơ thể và sẵn sàng gắn vào bất kỳ gen nào có nguy cơ biến đổi. Bệnh gút thường gặp ở những “quý ông” tuổi ngoại tứ tuần, thường xuyên sử dụng các thực phẩm giàu đạm và uống nhiều rượu bia. Có thể nói, thói quen ăn uống không kiểm soát là nguyên nhân quan trọng khiến nam giới có nguy cơ mắc bệnh gút cao hơn nữ giới.

95% nam giới mắc bệnh gut

Không như những bệnh viêm khớp khác, bệnh gút hiếm gặp ở phụ nữ (chỉ khoảng 5% bệnh nhân là nữ). Trong đó, 95% bệnh nhân nữ phát bệnh sau tuổi mãn kinh. Ở phụ nữ, estrogen (hormon sinh dục nữ) đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng giữa quá trình tổng hợp và đào thải acid uric trong máu. Đây cũng là lý do phụ nữ trẻ rất ít khi bị gút. Tuy nhiên, khi bước sang thời kỳ mãn kinh, mức estrogen suy giảm sẽ kéo theo sự gia tăng nồng độ acid uric trong máu, vì vậy sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh gút ở phụ nữ lớn tuổi.

Những hậu quả khôn lường của bệnh gút

Biểu hiện lâm sàng đặc trưng của bệnh thường là hiện tượng sưng tấy, nóng, đỏ, đau dữ dội tại một khớp ở bàn chân, sau này có thể biểu hiện ở nhiều khớp. Đa phần bệnh nhân khi điều trị dứt được cơn đau đều tự cho là đã khỏi bệnh vì lúc đầu các cơn viêm khớp thường cách xa nhau vài tháng, có khi vài năm. Tuy nhiên, trên thực tế, bệnh vẫn đang âm thầm tiến triển và acid uric vẫn tiếp tục lắng đọng ở các mô bên trong cơ thể (mô mềm quanh khớp, hệ thận tiết niệu… Nếu không được điều trị tiếp tục và triệt để, các cơn đau sẽ xuất hiện trở lại ngày càng nhiều hơn, nặng hơn và chuyển thành mạn tính. Ở giai đoạn mạn tính, ngoài việc xuất hiện những u, cục gọi là hạt tophi xung quanh khớp gây biến dạng khớp, ảnh hưởng tới thẩm mỹ, tới chức năng vận động, gây đau đớn, tàn phế… còn gây các biến chứng ngoài khớp (hệ thận niệu, hệ tim mạch…) làm gia tăng nguy cơ tử vong.

loading