Các biện pháp điều trị và phòng ngừa bệnh gút

● TS.BS. Nguyễn Đình Khoa

Khoa Nội Cơ xương khớp - Bệnh viện Chợ Rẫy

Kiểm soát acid uric máu bằng chế độ ăn uống, sinh hoạt và thuốc là vấn đề hết sức quan trọng cả trong điều trị và dự phòng bệnh gút.

Biện pháp điều trị gut

Một khi được chẩn đoán bệnh gút, người bệnh cần có chế độ điều trị hợp lý, kết hợp giữa việc thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt và việc sử dụng thường xuyên và kéo dài các thuốc đặc trị. Nói chung, việc điều trị bệnh gút sẽ bao gồm hai vấn đề chính là điều trị và dự phòng các đợt viêm khớp (bằng các thuốc kháng viêm) và kiểm soát nồng độ acid uric trong máu (bằng các thuốc hạ acid uric máu và điều chỉnh chế độ ăn uống).
Các biện pháp điều trị cụ thể sẽ do thầy thuốc lựa chọn, tùy thuộc vào giai đoạn và tình trạng bệnh cũng như cơ địa người bệnh.

Nếu chỉ tình cờ phát hiện có tăng acid uric máu nhưng chưa bao giờ bị viêm khớp hoặc có những biểu hiện khác liên quan đến bệnh gút, thông thường, thầy thuốc sẽ tư vấn cho bệnh nhân điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt hàng ngày, điều chỉnh các thuốc điều trị các bệnh lý khác và thường chưa cần thiết phải dùng các thuốc đặc trị cho bệnh gút. Ở một số người có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch khác, thầy thuốc sẽ xem xét việc sử dụng sớm các thuốc làm giảm acid uric máu.

Khi người bệnh bị viêm khớp cấp do bệnh gút, việc điều trị lúc này tập trung chủ yếu vào việc kiểm soát tình trạng sưng, đau khớp với các thuốc chống viêm và giảm đau. Người bệnh bị viêm khớp cấp tính nghi ngờ do bệnh gút nên đến khám tại cơ sở y tế càng sớm càng tốt vì nếu được điều trị càng sớm hiệu quả sẽ càng cao. Thông thường, người bệnh sẽ được tiêm hoặc uống một hoặc vài loại thuốc trong số các thuốc như Colchicine, thuốc chống viêm không chứa steroid. Việc điều trị này thường phải kéo dài 5-7 ngày (cũng có thể phải kéo dài hơn) cho đến khi kiểm soát hoàn toàn tình trạng sưng đau khớp. Các thuốc chữa viêm khớp có thể gây tác dụng phụ nguy hiểm nếu không được sử dụng hợp lý, do vậy, người bệnh không nên tự ý dùng. Cũng cần lưu ý là người bệnh bị viêm khớp gút khi được điều trị hết sưng đau khớp không có nghĩa là bệnh đã được chữa khỏi.

Giai đoạn giữa các đợt viêm khớp cấp, người bệnh thường không có triệu chứng gì, tuy nhiên, việc tiếp tục một chế độ điều trị bệnh gút một cách cơ bản và lâu dài là điều cần thiết. Thông thường, sau khi tình trạng viêm khớp được khống chế, thầy thuốc sẽ xem xét việc điều trị dài hạn bệnh gút cho bệnh nhân bằng cách cho một thuốc hạ acid uric máu (thường là allopurinol) kèm theo một thuốc để phòng ngừa viêm khớp tái phát như colchicine hoặc một thuốc kháng viêm không steroid liều thấp. Các thuốc phòng ngừa viêm khớp thường sẽ phải duy trì nhiều tháng, riêng thuốc hạ acid uric máu như allopurinol sẽ phải duy trì kéo dài, thậm chí suốt đời, với liều lượng thích hợp để giữ cho nồng độ acid uric trong máu của người bệnh ở mức hợp lý hay đạt mức acid uric mục tiêu (< 6mg% với mọi bệnh nhân và < 5mg% với bệnh nhân có tophi).

Với người bệnh bị viêm khớp gút mạn có lắng đọng tinh thể urat ở các mô (hạt tophi, sỏi hệ niệu…), việc điều trị bao gồm kiểm soát tình trạng sưng đau khớp và sử dụng các thuốc hạ acid uric máu, đồng thời phải kết hợp xử trí các biến chứng đi kèm nếu có như vỡ, loét, nhiễm trùng tophi, sỏi thận, suy thận mạn, tăng huyết áp…

phương pháp điều tri bênh gut

Làm gì để ngăn ngừa bệnh gút?

Những người bị bệnh gút và kể cả những người có tăng acid uric máu đơn thuần (có nguy cơ mắc bệnh gút) cần thực hành các biện pháp phòng ngừa bệnh thông qua việc điều chỉnh những thói quen trong ăn uống và sinh hoạt hàng ngày.

Cần hạn chế ăn những thực phẩm giàu chất đạm, đặc biệt là nên tránh ăn những thực phẩm có hàm lượng purin cao, chẳng hạn như các loại hải sản, các loại nhuyễn thể, các loại thịt đỏ, phủ tạng động vật, nấm, đậu, rau mầm.

Người bệnh gút hoặc người có tăng acid uric máu thường cũng có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch và các rối loạn chuyển hóa khác, do đó, chế độ ăn uống sinh hoạt cũng cần chú ý đảm bảo chế độ ăn ít cholesterol, tránh dùng mỡ động vật, hạn chế muối, tăng cường sử dụng rau xanh và các loại thức ăn giàu chất xơ.

Cần lưu ý kiểm soát cân nặng cơ thể. Tăng cường tập luyện thường xuyên với cường độ vừa phải và điều chỉnh chế độ ăn uống để giảm cân một cách từ từ nếu có thừa
cân hoặc béo phì.

Hạn chế tối đa việc uống rượu, bia, đặc biệt là uống bia. Bia, rượu làm giảm sự đào thải acid uric ở thận và làm tăng nồng độ acid uric trong máu, làm tăng nguy cơ bị bệnh gút và làm cho bệnh nặng hơn. Người bệnh cần uống đầy đủ nước hàng ngày. Nên tăng cường sử dụng sữa và các sản phẩm từ sữa vì những sản phẩm này có lợi cho người bị bệnh gút. Nên tránh dùng những đồ uống chứa nhiều fructose như các loại đồ uống sirô, nước ngọt có gaz.

Người bệnh bị gút hoặc có tăng acid uric máu không triệu chứng cũng cần lưu ý trong việc sử dụng thuốc điều trị các bệnh lý đi kèm, đặc biệt là các thuốc tim mạch, bởi vì một số thuốc có thể ảnh hưởng đến nồng độ acid uric máu và làm tăng nguy cơ bị gút. Do đó, người bệnh nên trao đổi với thầy thuốc để điều chỉnh thuốc cho phù hợp nhất với bệnh gút và các bệnh phối hợp nếu có thể.

loading