Người bệnh gút nên ăn uống như thế nào?

● BS.CKII. Phan Thị Hồng Hà

Khoa Nội Cơ xương khớp - Bệnh viện Chợ Rẫy

Bệnh gút là một bệnh khớp do tăng acid uric trong máu, nguyên nhân là do rối loạn chuyển hóa nhân purin có ở trong tế bào và/hoặc giảm bài xuất acid uric qua thận. Vì vậy, việc đưa vào cơ thể một lượng purin qua việc ăn uống không thích hợp ở bệnh nhân gút sẽ góp phần làm tăng acid uric máu, làm bệnh tiến triển nặng hơn và giảm hiệu quả của các thuốc điều trị. Thế thì ăn uống như thế nào là hợp lý?

Chế độ ăn cho người bệnh gút

Trong chế độ ăn uống hàng ngày, người bệnh gút cần chú ý 3 điều sau:

Thứ nhất, không dùng những thực phẩm làm tăng nồng độ acid uric máu như:

- Rượu mạnh, bia.
- Các thức ăn có chứa nhiều purin: phủ tạng động vật (tim, gan, thận, lá lách, óc…), thịt đỏ (trâu, bò, ngựa, dê, thịt rừng); trứng cá, cá trích, cá đối, cá mòi, trứng lộn.
- Măng tây, rau mầm, nấm.

Bảng 1: Phân loại thức ăn theo hàm lượng purin (mg) trong 100g thực phẩm)

Hàm lượng thấp (0-15mg) Hàm lượng vừa (50-150mg) Hàm lượng cao (>150mg)
Sữa Thịt bắp Các loại phủ tạng
Pho mát tươi Cá và hải sản Thịt rừng
Bánh mì, bột ngũ cốc, nui Hạt họ đậu Nấm
Trái cây Lúa mạch Cá mắm
Các loại rau xanh Rau dền Cá nục
    Cá mòi
    Nước cốt thịt
    Nước dùng (lèo) thịt

 

người mắc bênh gut nên ăn như thê nào

Bảng 2: Lượng đạm có trong một số thực phẩm thường dùng

Thực phẩm (100g) Lượng đạm (Gam)
Sữa bò tươi 3,9
Sữa đặc có đường 8,1
Sữa chua 3,7
Sữa đậu nành 3,9
Pho mát 10-20
Trứng gà, vịt tươi 12 - 14
Thịt bò nạc 20
Thịt trâu nạc 21,9
Thịt lợn nạc 19
Thịt gà nạc 22,4
Thịt vịt nạc 17,8
Thịt cá lóc 18,2
Thịt cá chép, cá trê 16,5
Thịt lươn 20,0
Thịt tôm 18,4
Thịt cua biển 17,5

Thứ hai, hạn chế các loại hải sản (tôm, cua, mực…); các loại đậu hạt; hạn chế tiêu thụ đạm (khoảng dưới 1g protein (đạm)/kg/ngày).

Thứ ba, nên dùng nhiều các loại rau xanh và trái cây tươi; nước khoáng có bicarbonate, nước sắc lá sa-kê; các loại ngũ cốc; sữa không béo, sữa chua.

Chế độ ăn hợp lý mang lại những lợi ích gì cho bệnh nhân gút?

Do ở bệnh nhân gút có rối loạn chuyển hóa nhân purin làm tăng acid uric máu nên việc đưa thêm vào cơ thể nhiều nhân purin thông qua việc ăn uống sẽ càng làm tăng acid uric máu. Rối loạn chuyển hóa này không thể điều trị triệt để, vấn đề quan trọng trong điều trị gút là giữ nồng độ acid uric trong máu ở một giới hạn cho phép bằng các biện pháp: dùng thuốc hạn chế tổng hợp acid uric, dùng thuốc tăng thải acid uric và chế độ ăn kiêng thích hợp.

Chế độ ăn trong bệnh gút rất quan trọng, nếu bạn ăn kiêng hợp lý, acid uric trong máu bạn sẽ ổn định, nếu bạn có chế độ ăn uống không hợp lý, acid uric máu sẽ tăng, cơn gút cấp sẽ làm bạn viêm khớp rất đau đớn, về lâu dài việc lắng đọng các tinh thể muối của acid uric sẽ gây nên các biến chứng tại khớp (tạo thành nốt cục tophi làm biến dạng tay chân, hạn chế vận động...) và ngoài khớp (lắng đọng ở nhu mô thận, ống thận, hệ tim mạch, thần kinh…) gây các biến chứng nặng nề khác.
Do vậy, bên cạnh việc điều trị bằng thuốc, chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý là vô cùng quan trọng đối với bệnh nhân gút.

loading