Nguyên nhân gây đau & mờ mắt ở người có tuổi

● PGS.TS. BS Trần Hải Yến
Bệnh viện Mắt TP.HCM

Sau 40 tuổi, chúng ta sẽ gặp một số vấn đề về mắt như lão thị (khó khăn khi đọc sách báo, điện thoại...), hiện tượng ruồi bay, hiện tượng chảy nước mắt sống, cảm giác khô rát mắt..., đây là những thay đổi bình thường theo tuổi, điều trị thường đơn giản và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Tuy nhiên, ở lứa tuổi này cũng bắt đầu xuất hiện những bệnh lý nguy hiểm có thể dẫn đến mù lòa nếu không được điều trị sớm và hợp lý. Hai dấu hiệu thường gặp cần cảnh giác và theo dõi tích cực là đau và mờ mắt.

Các nguyên nhân gây đau mắt

Nhiều người lớn tuổi đi khám thường than phiền chung là đau mắt, dù thực tế, có một số người dùng từ đau để mô tả sự cộm, xốn, khó chịu như có vật lạ trong mắt, số còn lại đau nhức mắt thực thụ. Hai nhóm này nguồn gốc bệnh tật, cách điều trị khác nhau.
 

Một số bệnh thường gặp gây cộm, xốn, cảm giác dị vật ở mắt

- Thường gặp nhất là viêm kết mạc: là hiện tượng viêm phần tròng trắng của mắt. Có thể do kích ứng bởi các hóa chất, chất gây dị ứng, vi khuẩn hay virus. Dân gian thường gọi là đau mắt đỏ, nhặm mắt... Viêm kết mạc thường đi kèm theo đổ ghèn, tùy nguyên nhân mà ghèn có thể trong, dai, dính, có màu trắng hoặc mủ vàng, xanh. Thường bệnh nhân vẫn nhìn rõ, trừ khi bị biến chứng sang giác mạc (tròng đen) mới gây giảm thị lực.

- Khô mắt, viêm bờ mi: cũng là một bệnh thường gặp gây cảm giác cộm, xốn, rát, khó chịu mà nhiều người mô tả chung là hơi đau đau. Tình trạng này hay gặp ở người lớn tuổi do các tuyến bờ mi bị tắc, gây viêm làm suy giảm cả số lượng và chất lượng lớp phim nước mắt.

- Trợt biểu mô giác mạc, phần tròng đen, gây cộm xốn cấp tính kèm chảy nước mắt dàn dụa. Ở người lớn tuổi có thể gặp do khô mắt nặng gây viêm giác mạc sợi, lông quặm, lông xiêu của bờ mi cọ quẹt làm trầy xước giác mạc, ngoài ra có thể do hở mi sau tai biến mạch máu não…

Các bệnh gây đau nhức, nặng mắt

- Cơn tăng nhãn áp cấp (thường gọi là bệnh thiên đầu thống). Nguyên nhân là áp lực trong mắt tăng quá cao và đột ngột. Bệnh nhân thường than nhức mắt dữ dội, nhìn đèn có quầng màu, kèm nhức đầu cùng bên, giảm thị lực nhiều, có thể kèm nôn hoặc buồn nôn. Cần nhập viện sớm để xử trí cấp cứu nhằm hạ áp lực nội nhãn.

- Bệnh glôcôm (glaucoma) góc mở (thường gọi là cườm nước, không cấp tính như cơn tăng áp cấp). Bệnh nhân thường cảm giác nhức mắt từ lâu, từng cơn, lâu lâu thấy tức mắc, mặc dù cũng có người không hề có triệu chứng gì, thị lực không giảm hoặc chỉ giảm ít. Bệnh nguy hiểm vì diễn tiến âm thầm, khó phát hiện dẫn đến mù lòa vì tổn thương thần kinh thị giác không hồi phục.

- Một số nguyên nhân ít gặp hơn như viêm mống mắt thể mi, viêm thị thần kinh, bệnh giời leo ở mặt (zona) cũng gây nhức mắt và giảm thị lực ở các mức độ khác nhau. Ngoài ra, đau nhức mắt có thể xuất hiện khi từ nguyên nhân ngoài mắt như viêm xoang, đau nửa đầu (migraines), sâu răng hàm trên...

mờ mắt

Nguyên nhân gây mờ mắt

Mờ mắt ở người cao tuổi thường do 4 loại bệnh: đục thủy tinh thể, glôcôm (glaucoma), bệnh võng mạc đái tháo đường và thoái hóa hoàng điểm tuổi già.

- Đục thủy tinh thể (cườm khô): Đây là nguyên nhân gây mờ thường gặp nhất. Do thấu kính hội tụ tự nhiên của mắt bị lão hóa, mất đi tính trong suốt làm hình ảnh thiếu trung thực về màu sắc, mờ sương, thị lực giảm từ từ theo thời gian, không kèm đau nhức trừ khi có biến chứng tăng áp. Điều trị bằng phẫu thuật phaco, thị lực phục hồi nếu không có các bệnh lý mắt khác kèm theo.

- Glôcôm (cườm nước): Có 2 dạng là cấp tính và mạn tính. Dạng cấp tính khởi phát nhanh, gây mờ mắt kèm đau nhức nhiều. Dạng này tuy là cấp cứu mắt nhưng tiên lượng tốt vì phát hiện sớm. Dạng mạn tính nguy hiểm vì không gây mờ mắt mà chỉ mất thị trường. Đến khi phát hiện mờ mắt đã là giai đoạn nặng của bệnh. Bệnh gây hư hỏng dây thần kinh mắt không hồi phục.

- Bệnh võng mạc đái tháo đường: Đây là biến chứng tại mắt của bệnh đái tháo đường. Đường huyết cao làm cho võng mạc, lớp tế bào thần kinh cảm thụ nằm ở lớp trong cùng của thành nhãn cầu bị thiếu máu, thiếu oxy. Cơ chế tự bảo vệ của cơ thể tạo ra một lớp tân mạch ở võng mạc để bù trừ. Các mạch máu “mới sinh” mong manh, dễ vỡ, gây phù võng mạc, hoàng điểm, xuất huyết trong mắt. Bệnh có tiên lượng không tốt, khó điều trị, có thể mất thị lực vĩnh viễn. Cách điều trị hữu hiệu nhất là khám mắt định kỳ ở người đái tháo đường lâu năm để sớm phát hiện những tổn thương và điều trị kịp thời trước khi thị lực suy giảm.

- Bệnh thoái hóa hoàng điểm: Hoàng điểm là vùng quan trọng trong mắt người, quyết định thị lực của bệnh nhân. Ở người cao tuổi, đặc biệt là những người có tiền sử gia đình bị bệnh, người có bệnh tim mạch như tăng huyết áp, người hút thuốc lá... vùng hoàng điểm bị thoái hóa gây giảm thị lực nặng nề.

xem thêm: Phòng ngừa các vấn đề về mắt khi ngồi máy tính nhiều

Điều trị mờ mắt và cách phòng ngừa

Tùy vào nguyên nhân gây đau mắt, mờ mắt mà bác sĩ sẽ có phương án chẩn đoán, theo dõi và điều trị phù hợp. Hiện tại những tiến bộ trong lĩnh vực nhãn khoa giúp bác sĩ can thiệp nhiều hơn vào các bệnh lý nguy hiểm ở mắt, giúp cải thiện, duy trì thị lực cho bệnh nhân như phẫu thuật, laser, thuốc, các máy móc hiện đại để chẩn đoán và theo dõi bệnh. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý một trong những yếu tố quan trọng để điều trị thành công là việc phát hiện và chẩn đoán sớm các bệnh lý nguy hiểm trên. Nếu bệnh nhân đến vào giai đoạn cuối của bệnh thì dù có điều trị tích cực, tiên lượng cũng rất kém. Vì vậy, việc khám mắt định kỳ, nhất là ở những người cao tuổi là vô cùng quan trọng và cần thiết.

Tùy vào độ tuổi, bệnh toàn thân đi kèm, các yếu tố nguy cơ mà bác sĩ mắt sẽ có những chương trình khám sức khỏe mắt khác nhau cho từng bệnh nhân. Khám mắt định kỳ là chìa khóa để hạn chế mù lòa do các bệnh lý nguy hiểm ở mắt gây nên.

Đọc tiếp

loading