Nhận biết và xử trí các dấu hiệu viêm đường hô hấp ở trẻ

Ngày nay, khi nói đến sự sống, có lẽ mọi người trong chúng ta đều nghĩ đến việc phải hít thở khí trời, để thực hiệc được chức năng đó, thì đường hô hấp giữ một vai trò hết sức quan trọng, là nơi rất thuận lợi cho virút và vi khuẩn xâm nhập để gây bệnh, đặc biệt là trẻ em. Vậy đâu là những triệu chứng để nhận biết và xử trí đúng viêm đường hô hấp ở trẻ em?

Bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ em, triệu chứng thì đa dạng và ở nhiều mức độ khác nhau, các nhà Y học phân ra làm 2 loại, viêm đường hô hấp cấp và mạn tính.

Triệu chứng viêm đường hô hấp cấp tính

Triệu chứng đầu tiên thường gặp nhất là trẻ bị sốt, tùy theo mức độ của bệnh mà có thể sốt nhẹ hay sốt cao, nếu sốt cao thường kèm theo rét run; bên cạnh sốt thì ho, hắt hơi và sổ mũi, chảy nước mũi; là triệu chứng luôn đi kèm; với trẻ em lớn còn có triệu chứng bị đau họng.

Bên cạnh các triệu chung của bệnh lý viêm đưuờng hô hấp cấp, bệnh biểu hiện một số bệnh đặc trưng thường gặp như:

Viêm mũi họng cấp do virút: sau khi tiếp xúc với virút gây bệnh 1-2 ngày, trẻ bắt đầu với triệu chứng sốt, nhức đầu, mệt mỏi, hắt hơi, sổ mũi, ngạt mũi, ho, nuốt đau họng; với trẻ nhỏ có thể bị đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.

 Ho là phản xạ có lợi để bảo vệ đường thở được thông thoáng giúp trẻ hít thở dễ dàng

viêm đường hô hấp cấp

Viêm mũi xoang cấp: bệnh biểu hiện tương tự như viêm mũi họng cấp nhưng các triệu chứng có khuynh hướng giảm nhẹ rồi nặng hơn sau một tuần, trẻ bị ngạt mũi, sổ mũi kéo dài, nước mũi thường chuyển sang màu trắng đục, xanh hoặc vàng, trẻ nhỏ thường quấy khóc, trẻ lớn thì than nhức đầu, đau sau hốc mắt, nặng mặt, khô rát họng.

Viêm thanh quản và viêm thanh khí phế quản cấp: trẻ bắt đầu khàn tiếng, tắt tiếng, khò khè, thở rít, co lõm hõm ức và lồng ngực, ho rất nhiều…

Triệu chứng viêm đường hô hấp trên mạn tính:

Khi bị viêm đường hô hấp cấp tính, nếu điều trị không dứt điểm sẽ trở thành mạn tính. Triệu chứng của viêm đường hô hấp mạn tính thường là ho húng hắng, rát họng, nuốt thấy hơi vướng như có vật gì nằm trong họng, đặc biệt ở trẻ em là chảy nước mũi thường xuyên, một hoặc cả hai bên mũi, một số trẻ em bị VA mạn tính kéo dài mà căn nguyên do trực khuẩn mủ xanh thì chất nhầy chảy ra ở mũi thường có màu xanh, trẻ ngủ thường ngáy, thở bằng miệng; trong những trường hợp trẻ lớn hơn bị viêm xoang thường có kèm theo triệu chứng đau đầu.

xem thêm: Khi nào cần phẫu thuật cắt amidan

Điều trị các triệu chứng viêm đường hô hấp ở trẻ:

* chữa sốt:

Khi thấy trẻ có biểu hiện mệt mỏi, quấy khóc, dễ nổi cáu, ngủ lơ mơ, mặt đỏ hay tái mét, rùng mình, thân nhiệt tăng có nghĩa là trẻ đang lên cơn sốt, phụ huynh cần để trẻ nằm ở nơi thông thoáng khí, không có gió lùa, hạn chế nhiều người vây quanh trẻ; cặp nhiệt độ (có thể đặt nhiệt kế ở dưới nách hoặc ở hậu môn của trẻ). Bình thường nhiệt độ của trẻ không vượt quá 37,2 độ C, khi nhiệt độ từ 37,3-38,3 độ C gọi là sốt nhẹ, khi nhiệt độ từ 38,4 - 39 độ C là sốt vừa và từ 39 độ C trở lên gọi là sốt cao.

- Nếu thân nhiệt của trẻ không quá 38 độ C cần cởi bớt quần áo, không đắp chăn, chỉ mặc quần áo mỏng cho trẻ và theo dõi nhiệt độ của trẻ thường xuyên, cứ khoảng 1 giờ đo 1 lần.

- Nếu thân nhiệt của trẻ khoảng 38 - 38,5 độ C thì chườm mát để hạ sốt cho trẻ, dùng nước ấm và khăn bông mềm, sạch, nhúng vào chậu nước, vắt hơi ráo rồi lau lên khắp mình trẻ, nhất là các vị trí như nách, bẹn, chờ bốc hơi thì lau tiếp cho tới khi thân nhiệt hạ xuống khoảng 37,5 độ C, mặc lại quần áo cho trẻ.

- Nếu thân nhiệt của trẻ 38,5 độ C trở lên, cần cho trẻ uống thuốc hạ sốt acetaminophen với tên biệt dược như Paracetamol, Efferalgan, Dafalgan… để thuốc hạ nhiệt, giảm đau, dùng với liều 10mg/kg x 4 giờ/lần hoặc dùng với liều 15 mg/kg cách 6 giờ một lần. Nếu trẻ buồn nôn không uống được thuốc thì có thể dùng viên đặt nhét hậu môn. Cho trẻ uống nhiều nước, nếu trẻ còn bú thì cho bú nhiều hơn. Bù nước và điện giải cho trẻ bằng Oresol theo đúng hướng dẫn sử dụng; đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để khám và điều trị kịp thời.

* Chữa hắt hơi, sổ mũi:

Nếu nước mũi chảy ra trước có màu trắng trong, thì nhỏ nước muối 0,9% ngày 4-5 lần, mỗi bên mũi 3-4 giọt. Khi nước mũi đã chuyển sang màu vàng xanh, thì cần đưa trẻ đến khám bởi thầy thuốc chuyên khoa tai mũi họng để xác định chính xác mức độ, nguyên nhân gây bệnh giúp cho việc dùng thuốc an toàn và hợp lý. Cách nhỏ mũi đúng cách cho trẻ: để bé nằm ngửa, đầu ngửa nhẹ ra sau, nhỏ nước muối sinh lý ấm vào mỗi mũi, với trẻ dưới 1 tuổi nhỏ 2-3 giọt, trẻ lớn hơn nhỏ 4-5 giọt, để khoảng 30 giây để nước thấm vào làm loãng đờm nhớt trong hốc mũi, sau đó làm sạch hốc mũi, với trẻ lớn biết xì mũi thì cho bé ngồi dậy và xì mũi ra một khăn sạch, nếu trẻ nhỏ không xì mũi được thì dùng bóng hút, hút đờm nhớt trong hốc mũi, bóp xẹp bóng hút, đưa đầu hút vào trong cửa mũi, lấy tay bít mũi bên kia rồi đột ngột buông bóng phình ra, khi đó chất đờm nhớt trong hốc mũi sẽ được hút vào trong bóng hút. Rửa bóng hút mũi, bằng cách bóp mạnh bóng hút mũi để đờm nhớt trong bóng xì vào cái khăn hoặc miếng giấy, sau khi hút hết cả hai hốc mũi, bóng hút được làm sạch bằng cách hút xả nhiều lần dưới vòi nước. Có thể thực hiện việc nhỏ mũi và hút mũi mỗi ngày 4 lần cho đến khi bé không còn dấu hiệu của nghẹt mũi; cũng có thể thực hiện nhiều lần trong ngày khi bé có dấu hiệu nghẹt mũi và tình trạng tiết nước mũi nhiều.

* Chữa ho:

Ho là phản xạ có lợi để bảo vệ đường thở được thông thoáng, giúp trẻ hít thở dễ dàng, cho nên các bậc cha mẹ không nên quá lo lắng và tìm đủ mọi cách để kìm hãm phản xạ có lợi này, chỉ nên cho trẻ dùng thuốc ho khi trẻ ho quá nhiều làm trẻ khó chịu như làm trẻ đau ngực, đau họng, mất ngủ, nôn ói, khi trẻ không có dấu hiệu gợi ý bệnh lý cụ thể nào, X-quang phổi và hô hấp ký bình thường, thì có thể cho trẻ sử dụng một số bài thuốc trị ho dân gian an toàn như tần dầy lá, tắc chưng đường, hoa hồng bạch, Mật ong, gừng, nước trà ấm loãng...

Các thuốc ho khác khi dùng nhất thiết phải được chỉ định bởi thầy thuốc chuyên khoa.

loading