BỆNH LIÊN QUAN ĐẾN HÚT THUỐC LÁ VÀ HỆ LỤY KHÓ LƯỜNG

Mỗi năm, Việt Nam có tới khoảng 40.000 người tử vong vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá. Đến năm 2030, có thể tăng lên 70.000 người/năm. Đây là con số cần báo động khi có khoảng hơn 15 triệu người đang hút thuốc lá. Việt Nam thuộc nhóm 15 nước có số người hút thuốc cao nhất trên thế giới. Việc hút thuốc lá thường xuyên là nguyên nhân chính gây nên nhiều bệnh tật mà còn ảnh hưởng tới đời sống của chính những người thân và cộng đồng.

Bệnh liên quan đến thuốc lá:

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới, thuốc lá được chứng minh có liên quan đến 25 loại bệnh và là nguyên nhân chủ yếu của nhiều bệnh mạn tính nguy hiểm như: ung thư phổi, ung thư vòm họng, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đột quỵ…

- Ung thư phổi: thuốc lá được khẳng định là nguyên nhân gây ra 1/3 tổng số các trường hợp ung thư, chủ yếu là ung thư phổi. 90% các trường hợp ung thư phổi đều có liên quan hút thuốc lá. Nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi ở người hút thuốc lá cao gấp 20 lần so với người không hút thuốc. Nguy cơ này tỷ lệ thuận với thời gian hút và số điếu thuốc hút mỗi ngày. Người không hút thuốc lá thường xuyên sống trong môi trường có khói thuốc (hút thuốc lá thụ động) thì nguy cơ ung thư phổi gấp 1,2-1,5 lần so với người sống trong môi trường không khói thuốc.

- Ung thư vòm họng: thuốc lá là thủ phạm hàng đầu gây ung thư vòm họng – căn bệnh phổ biến nhất trong số các bệnh ung thư vùng đầu – cổ. Mỗi năm trên thế giới có khoảng 40.000 ca tử vong do ung thư vòm họng, trong số đó có đến hơn 33.000 người có sử dụng thuốc lá. Thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc ung thư vòm họng cao gấp 8,6 lần so với những người bình thường không sử dụng thuốc lá hoặc không tiếp xúc với khói thuốc.

- Tim Mạch: trong tất cả các nguyên nhân gây bệnh về tim thì thuốc lá là một trong những nguyên nhân dẫn đến các bệnh tim mạch. Trước tiên biểu hiện chứng xơ vữa động mạch, làm tăng sự kết dính tế bào máu, tăng chứng loạn nhịp tim; giảm sự luân chuyển oxy, người hút thuốc gặp các nguy cơ này nhiều hơn người không hút thuốc. Trong số các bệnh về tim người hút thuốc có nguy cơ cao nhất mắc các bệnh cao huyết áp, bệnh về tim do suy yếu mạch vành, đau ngực, loạn nhịp tim và đau tim.

- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD): theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), có trên 600 triệu người trên thế giới bị bệnh COPD, hơn 3 triệu người chết mỗi năm. COPD là nguyên nhân gây tử vong cao thứ tư trên thế giới, sau các bệnh mạch vành, ung thư và tai biến mạch máu não. Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của COPD. Hút thuốc lá thụ động (hít phải khói thuốc lá do người khác hút) cũng có thể tăng nguy cơ COPD. (80%-90% bệnh nhân COPD đang hút hoặc có tiền sử hút thuốc lá).

- Bệnh Đột quỵ: thuốc lá là nguyên nhân quan trọng hàng đầu dẫn đến đột quỵ. Thuốc lá làm tăng nhanh quá trình xơ vữa động mạch từ đó gây bệnh tim (bệnh động mạch vành), tai biến mạch não, bệnh động mạch ngoại vi, vì vậy, muốn phòng tránh đột quỵ nhất thiết phải bỏ thuốc lá.

các bệnh liên quan tới thuốc lá

Các hệ lụy do thuốc lá gây nên:

Theo Tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam là một trong 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới. Trung bình cứ hai nam giới từ 15 tuổi trở lên thì có một người hút thuốc lá. Điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở tuổi trưởng thành vào năm 2010, tại Việt Nam, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới là 47,4%, nữ giới là 1,4%. Có 33 triệu người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc tại nhà, 5 triệu người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc tại nơi làm việc. Tỷ lệ hút thuốc lá cao đã gây ra các tác hại rất lớn về mặt sức khỏe và kinh tế. Về sức khỏe, thuốc lá là nguyên nhân gây ra 25 bệnh, hằng năm, nước ta có tới 40.000 người chết vì các bệnh liên quan đến thuốc lá. Hơn 75% các ca tử vong ở Việt Nam hằng năm là do các bệnh không lây nhiễm trong đó sử dụng thuốc lá là nguyên nhân chính. Theo nghiên cứu của Trường Đại học Y tế công cộng năm 2013, 28% số ca tử vong ở nam giới Việt Nam từ 35 tuổi trở lên có liên quan đến sử dụng thuốc lá.

- Về kinh tế, tổng chi phí điều trị và tổn thất do mất khả năng lao động vì ốm đau và tử vong sớm chỉ trong các nhóm bệnh do thuốc lá gây nên (ung thư phổi, ung thư đường hô hấp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, nhồi máu cơ tim, đột quỵ). Năm 2011 là 24.679,9 tỷ đồng, ~ 0.97% GDP. Số tiền này cao gấp 1,8 lần so với mức đóng góp từ thuế của các doanh nghiệp thuốc lá năm 2011. Chi phí gián tiếp chiếm 49,5% tổng chi phí.\

Chính phủ gánh chịu khoảng 36% các chi phí trực tiếp chiếm khoảng 5,76% ngân sách y tế năm 2011. Đứng trước thực trạng trên, để giảm bớt gánh nặng về bệnh tật do thuốc lá gây ra, Bộ Y tế đang nỗ lực đẩy mạnh việc thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại thuốc lá cho người dân, thuyết phục mọi người từ bỏ thuốc lá vì sức khỏe của chính mình, người thân và cộng đồng để có môi trường sống trong lành.

loading