Ho, khạc đờm kéo dài: Đừng bỏ qua bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

● ThS.BS. Võ Kim Tuyến
Khoa Hô hấp - BV Đại học Y Dược TP.HCM

bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một nhóm các bệnh phổi chặn luồng không khí và làm cho việc thở ngày càng khó khăn. Trong đó, bệnh khí thũng và viêm phế quản mạn tính là hai vấn đề chính thường gây nên COPD. Tuy nhiên, COPD cũng có thể do các thiệt hại gây ra do viêm phế quản mạn tính trong thể hen. Trong mọi trường hợp, tổn thương đường hô hấp cuối cùng thường sẽ gây trở ngại cho việc trao đổi khí O2 và CO2 trong phổi.

Người hút thuốc lá đừng chủ quan khi có dấu hiệu kho, khạc đàm kéo dài

COPD là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Hầu hết COPD là do hút thuốc lá lâu dài gây nên và có thể được ngăn ngừa bằng cách ngưng hút thuốc hoặc bỏ thuốc ngay sau khi có biểu hiện bệnh.
Bệnh diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu, thường ít gây ảnh hưởng tới người bệnh, cộng với sự chủ quan từ phía người bệnh nên bệnh thường phát hiện ở giai đoạn muộn.

bệnh phổi mãn tính

Trên thực tế, có nhiều bệnh nhân có các yếu tố nguy cơ COPD, tuy nhiên lại thường không biết và đến khám bệnh muộn đã để lại di chứng nặng nề. Vì vậy, để biết mình có nằm trong những người có yếu tố nguy cơ mắc COPD hay không, người bệnh cần quan tâm các dấu hiệu sớm như ho, khạc đờm kéo dài.

Khi có triệu chứng ho, bệnh nhân thường ít quan tâm và tự đến các nhà thuốc mua thuốc uống, đến khi triệu chứng kéo dài khoảng 2 - 3 tháng sau một thời gian tự mua thuốc uống thì ho có thể giảm hoặc hết.

Kể cả triệu chứng khạc đờm kéo dài (đờm khạc thường vào sáng sớm với đặc điểm đờm trắng trong, nhầy và dai), bệnh nhân cũng ít quan tâm. Bệnh nhân thường cho là sau một đêm ngủ dậy, khạc đờm là cơ thể làm sạch đường thở sau một ngày tiếp xúc với môi trường xung quanh.

Triệu chứng ho, khạc đờm này lặp lại sau một năm, bệnh nhân lại tiếp tục đến nhà thuốc mua thuốc uống vì nghĩ đây là cảm cúm hằng năm, cho đến khi xuất hiện triệu chứng khó thở mới đến các cơ sở y tế khám bệnh thì bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn nặng bắt buộc dùng thuốc điều trị lâu dài và diễn tiến ngày càng nặng.

xem thêm:Đối phó với đợt cấp bệnh COPD

Làm sao để nhận biết bệnh ở giai đoạn sớm?

Để nhận biết sớm bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) thì bệnh nhân không nên lơ là với triệu chứng ho, khạc đờm vào buổi sáng sớm. Những triệu chứng này nếu xuất hiện trên các đối tượng có nguy cơ thì khả năng mắc bệnh COPD càng lớn.

Những đối tượng có nguy cơ cao là những người hút thuốc lá, thuốc lào, kể cả những người gần như hằng phải tiếp xúc với khói thuốc lá (còn gọi là hút thuốc lá thụ động), những người trước đây nấu nướng bằng bếp than, bếp củi, rơm rạ, làm nghề tiếp xúc với khí bụi… Những bệnh nhân có yếu tố nguy cơ và kèm theo những triệu chứng nên đi khám ở các cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị ở giai đoạn sớm.

Ở giai đoạn nặng, bệnh nhân sẽ xuất hiện triệu chứng khó thở, thở hụt hơi khi gắng sức. Tình trạng khó thở thường xuất hiện khi bệnh nhân lao động nặng, khi leo cầu thang hay đi nhanh trên đường bằng. Đến giai đoạn này, bệnh nhân đi khám bác sĩ thì chức năng hô hấp đã bị suy giảm nhiều.

Tiếp theo, bệnh nhân có thể gặp các đợt cấp với tình trạng khó thở nhiều hơn, khạc đờm nhiều, đờm đục đổi màu. Nếu không được kiểm soát đúng cách, tần suất đợt cấp sẽ ngày một nhiều hơn, kéo dài hơn. Về sau, bệnh nhân dần dần rơi vào suy kiệt: người gầy sút, sụt cân… và có thể gặp nhiều biến chứng nguy hiểm. Người bệnh thấy khó thở khi thực hiện các hoạt động cá nhân như tắm, đi vệ sinh…, thậm chí cả khi nghỉ ngơi.

Khi được chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, điều đầu tiên phải ngừng hút thuốc lá, ngừng tiếp xúc với bụi để làm bệnh chậm tiến triển đến nặng phải nằm tại giường để thở, thậm chí các hoạt động cá nhân không thể làm được và phải nhập viện thường xuyên hơn, số lần nhập viện càng tăng thì thời gian sống rút ngắn lại.

COPD có thể phòng ngừa?

Để phòng bệnh, cần tránh xa những thứ như khói thuốc, bụi...; giữ môi trường trong nhà luôn sạch; luôn giữ cho cơ thể khỏe mạnh, tập luyện thể dục đều đặn và có chế độ ăn phù hợp. Nếu tình trạng bệnh nặng, lập kế hoạch hoạt động phù hợp với tình trạng khó thở. Dùng các loại vắc-xin phòng đợt cấp do nhiễm trùng theo chỉ dẫn của nhân viên y tế...

loading