Người già cần cảnh giác với bệnh viêm phổi khi giao mùa

● PGS.TS.BS. Lê Tiến Dũng
Trưởng khoa Hô hấp - BV Đại học Y Dược TP.HCM

⤿ Khi thời tiết thay đổi đột ngột, quá nóng hay quá lạnh, hay khi thời tiết chuyển mùa thì người già rất dễ bị viêm phổi. Viêm phổi ở người già thường diễn tiến âm thầm, khó nhận biết hoặc rất dễ nhầm với các triệu chứng của bệnh khác và có nhiều biến chứng nên việc nhận biết, phát hiện sớm bệnh sẽ giúp người bệnh phục hồi và tránh được những biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.

Nguyên nhân gây viêm phổi ở người già

Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng viêm phổi ở người già là do sức đề kháng, hệ thống miễn dịch yếu nên bộ máy hô hấp dễ bị tấn công bởi virút, vi khuẩn gây viêm phổi. Ngoài ra, người già thường có nhiều bệnh đi kèm như bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường… càng làm cho vi khuẩn dễ xâm nhập gây bệnh. Các vi khuẩn thường trú ở đường hầu họng, răng miệng, nhân cơ hội sức đề kháng của người già giảm sút nên tấn công và gây viêm phổi. Bệnh thường nặng và dễ có nhiều biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp, hôn mê, đột quỵ…

xem thêm: Thở nhanh: Dấu hiệu sớm viêm phổi ở trẻ nhỏ

Những dấu hiệu cảnh báo viêm phổi, người già nên cảnh giác:

- Khó chịu, sốt nhẹ từ 37,8 đến 38,5 độ C mà ít khi sốt cao tới 39 độ C, kể cả khi viêm phổi nặng. Nhiều bệnh nhân không có triệu chứng như sốt cao nhưng lại dễ té ngã khi đi lại, lú lẫn, đái dầm.

- Lạnh, rét run khiến người già và người thân nhầm tưởng rằng do nhiệt độ cơ thể các cụ thay đổi thất thường.

- Ho nhẹ, ho từng tiếng hoặc ho ngắn, ít xuất hiện đờm hay không nhiều đờm. Nhiều bệnh nhân cũng không ho, không khạc đờm.

- Thở nhanh hoặc khó thở, thở gắng sức, hít thở có tiếng ngay cả nằm nghỉ ngơi.

- Đau tức ngực như có vật gì đè nén.

- Một số trường hợp biểu hiện mất nước nặng, má hóp, da nhăn nheo.

Vì những triệu chứng viêm phổi ở người già thường phức tạp, âm thầm, dễ nhầm lẫn với bệnh cảm thông thường nên người già và người thân thường dễ bỏ qua. Tuy nhiên, viêm phổi ở người già thường tiến triển rất nhanh và nặng nề, tới khi có biểu hiện rõ rệt thì thường bệnh đã trở nặng, thậm chí có thể gây biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp, hôn mê, nhiễm khuẩn huyết, đột quỵ… gây khó khăn trong điều trị. Do đó, người già cần nhận biết được các dấu hiệu viêm phổi của mình càng sớm càng tốt. Nhận biết sớm thì sẽ điều trị dễ dàng và ít tốn kém, cũng như tránh được những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Người già mắc bệnh phổi và cách điều trị

Có cách nào chẩn đoán sớm bệnh viêm phổi ở người già?

Do bệnh thường có triệu chứng âm thầm, không rõ ràng nên rất dễ bỏ sót chẩn đoán. Các biện pháp xác định chẩn đoán bao gồm:

- Chụp X-quang phổi: xác định viêm phổi và góp phần chẩn đoán độ nặng. Trên X-quang phổi có thể thấy hình ảnh đông đặc một phần thùy hay thùy phổi, thâm nhiễm ít hay nhiều ở một hay hai phổi, có khi thấy các dấu hiệu nặng như áp-xe phổi, tràn dịch mủ màng phổi.

- Xét nghiệm công thức máu tìm thấy bạch cầu tăng với tỷ lệ bạch cầu đa nhân trung tính tăng cho thấy có tình trạng nhiễm khuẩn.

- Cấy đờm và làm kháng sinh đồ: thực hiện trong một số trường hợp nặng, phức tạp để xác định khuẩn gây bệnh và khảo sát đề kháng kháng sinh của vi khuẩn.

- Đo điện tâm đồ, siêu âm tim: đánh giá tình trạng suy tim đi kèm.

xem thêm: Biểu hiện viêm phế quản cấp ở người lớn

Những đối tượng cần cảnh giác với bệnh viêm phổi khi giao mùa

- Lớn tuổi, hơn 65 tuổi.
- Nghiện thuốc lá, thuốc lào…
- Có suy dinh dưỡng, hoặc có tình trạng suy giảm miễn dịch như nhiễm HIV, ghép tạng, hóa trị ung thư, hay sử dụng corticoid kéo dài.
- Có bệnh phổi mạn tính như xơ phổi, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
- Mắc các bệnh lý mạn tính như tiểu đường hay tim mạch...
- Có giảm phản xạ ho như: bệnh nhân tai biến mạch máu não, sử dụng thuốc phiện, nghiện rượu, hay nằm một chỗ.
- Mới vừa bị nhiễm cúm.

loading