Phòng tránh bệnh PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH VÀ HEN PHẾ QUẢN

● TS.BS. Trần Văn Ngọc - Trưởng khoa Hô hấp BV Chợ Rẫy, Phó chủ tịch Hội Lao và Bệnh phổi VN

Ủy ban Dân số và kế hoạch hóa ước tính năm 2015 dân số nước ta đạt khoảng 91,3 triệu người.
Cơ quan y tế rằng ước tính khoảng 10% dân số mắc bệnh phổi mãn tính hoặc hen phế quản.
Bạn nghĩ sao về những con số này? 10% dân nghĩa là có tới 9,13 triệu người mắc bệnh.

Vậy những ai có nguy cơ?

Trước hết chúng ta cần nhận thức rằng cả bệnh phổi mãn tính và hen phế quản đều có liên quan tới yếu tố môi trường. Vậy thì ai trong chúng ta cũng có thể có nguy cơ cả.

Hen phế quản có nguyên nhân như bụi, khói, phấn hoa, lông vật nuôi, thời tiết, viêm xoang, trào ngược dạ dày thực quản, tiền sử gia đình. Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính có nguyên nhân chủ yếu là hút thuốc lá hoặc do thường xuyên phải ngửi khói thuốc lá từ người thân (85 - 90% bênh nhân bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là do thuốc lá).

Biểu hiện của bệnh thế nào?

Bệnh phổi tắc nghẽn và hen phế quản đều là bệnh mãn tính, có biểu hiện giống nhau: khò khè, khó thở, nặng ngực, ho, khạc đàm. Bệnh nhân bị các bệnh này có tình trạng bị viêm đường thởi, co thắt phế quản, tắc nghẽn đường thở - tăng tiết nhầy.

Điểm khác nhau lớn nhất giữa chúng là bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính thường xảy ra ở tuổi trên 40, trong khi đó bệnh hen phế quản thường xuất hiện lúc tuổi còn nhỏ.

Bệnh có nguy hiểm không?

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính là bệnh làm suy giảm chức năng hô hấp. Đường dẫn khí vào phổi của người bệnh bị sưng phù, hóa xơ, tăng tiết đờm, cơ bao quanh đường dẫn khí bị co thắt lại. Các phế nang của phổi bị phá hủy làm giảm tính đàn hồi của phối, giảm khả năng trao đổi khí. Hậu quả là ảnh hưởng toàn bộ tới sức khỏe chung của cả cơ thể. Người bệnh chỉ thở thôi cũng phải gắng sức. Dễ mỏi mệt, suy giảm hoạt động và suy thoái chức năng các cơ quan. Giai đoạn bệnh nặng sẽ xảy ra các đợt cấp với các biến chứng nguy hiểm như suy tim, tràn khí màng phổi, suy hô hấp và tử vong.

Bệnh hen phế quản cũng là bệnh nguy hiểm nhưng nhiều người có vẻ chủ quan do người bệnh quen đối phó với nó trong một thời gian dài. Khi lên cơ hen người bệnh khó thở, môi tái, mặt nhợt do thiếu ô xy. Ở những giai đoạn đầu của bệnh, người bệnh dễ hồi phục nhưng diễn tiến lâu dài có thể gây suy hô hấp, suy tim. Khi xảy ra cơn hen cấp và không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể tử vong do bị nghẹt thở.

phòng chánh tác hại của hen phế quản

Phòng tránh bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản

Phòng bệnh phổi tắc nghẽn cách hiệu quả nhất là... cai thuốc lá. Người hút thuốc lá không những rước nguy cơ mang bệnh cho mình mà còn đem nguy cơ cho người xung quanh. Em bé nằm trong bụng mẹ nếu có bố hút thuốc nhiều sẽ có nguy cơ cao hơn nhiều so với em bé có bố không hút thuốc lá.

Hen phế quản có thể được phòng tránh và hạn chế bệnh tiến triển mạnh nếu chúng ta thực hiện theo các chỉ dẫn dưới đây:

- Không để có khói thuốc trong nhà hoặc trong các không gian kín.
- Tránh để hít phải các loại khói do đốt rơm, rạ, bếp than...
- Vào mùa hè khi có nhiều phấn hoa, nên đeo khẩu trang khi đi ra ngoài và đóng cửa nhà để phấn hoa ở quanh nhà không bay vào nhà và phòng ngủ.
- Khi thời tiết trở lạnh nên giữ ấm cơ thể, nhất là cổ, ngực và bàn chân.
- Những gia đình có sử dụng hóa chất như gia đình làm nông nghiệp, uốn tóc, sản xuất, tẩy rửa... nên tránh cho con em mình tiếp xúc thường xuyên với các hóa chất cần dùng.
- Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, tránh bụi, nấm mốc, mạt, gián.
- Những người dị ứng với lông thú không ở gần hoặc ôm ấp chó mèo.
- Ga, gối, quần áo, ghế sa-lông nên tránh dùng vải nhung vì loại vải này rất dễ bắt bụi.
- Một số loại thức ăn cũng có thể gây kích hoạt cơn hen nên cần hạn chế gồm: tôm, cua, ghẹ, mắm nêm, đậu phộng.
- Những thực phẩm đóng hộp và đồ khô dùng sulfite làm chất bảo quản cũng nên tránh vì sulfite là chất có nguy cơ cao gây phản ứng cho cơ thể với các triệu chứng như hắt hơi, viêm phù nề hầu họng, khó thở... rất nguy hiểm cho người có tiền sử bệnh hen.
- Người bị bệnh hen cũng dễ bị kéo cơn hen khi xúc động mạnh. Gia đình nên lưu ý và kiểm soát các tình huống ảnh hưởng.

loading