Cảnh giác nhiễm trùng tiết niệu trong thai kỳ

● ThS.BS. Lê Văn Hiền
BV Quốc tế Hạnh Phúc

Do cấu trúc giải phẫu đường tiết niệu của phụ nữ (niệu đạo ngắn và lỗ tiểu sát đường sinh dục và hậu môn) nên thường xảy ra nhiễm trùng đường tiết niệu hơn so với nam giới. Nhiễm trùng tiểu cũng là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ mang thai với tỷ lệ bệnh khoảng 8%, do sự thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ. Nhiễm trùng tiểu trong thai kỳ có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe mẹ và bé, thậm chí có thể gây sinh non, sẩy thai…

Các nguyên nhân nhiễm trùng đường tiết niệu ở phụ nữ mang thai

Khi mang thai, người phụ nữ rất dễ bị nhiễm trùng đường tiết niệu do:

- Nồng độ nội tiết tố progesterone tăng cao làm giãn đường tiết niệu và đặc biệt giảm co bóp của niệu quản và bàng quang. Do tác động giảm co thắt của progesterone và tử cung lớn chèn ép lên bàng quang khiến dòng nước tiểu chậm lại, nước tiểu tồn lưu trong bàng quang nhiều sau mỗi lần đi tiểu và thậm chí nước tiểu chảy ngược dòng từ bàng quang lên niệu quản. Những vấn đề này tạo điều kiện thuận lợi cho vi trùng xâm nhập và phát triển trong đường tiết niệu.

- Sự thay đổi độ lọc cầu thận trong quá trình mang thai làm tăng nồng độ đường (glucose) trong nước tiểu và tính chất kiềm của nước tiểu cũng tạo thuận lợi cho vi trùng phát triển.

- Ngoài ra, do cấu trúc giải phẫu nên vi khuẩn đường ruột di chuyển từ trực tràng vào niệu đạo và sinh sôi trong đường tiết niệu.

Viêm đường tiêt liệu khi mang thai

Hậu quả của nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm trùng đường tiết niệu nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể gây nhiễm trùng nặng (viêm đài bể thận) hoặc nhiễm trùng toàn thân (nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng). Nhiễm trùng tiểu khi mang thai làm tăng nguy cơ sẩy thai, sinh non, thai chậm tăng trưởng trong tử cung, thai chết lưu... Nguy cơ thai chậm phát triển và trì trệ tâm thần ở trẻ có mẹ nhiễm trùng tiết niệu trong thai kỳ cao hơn 1,31 lần so với nhóm trẻ mẹ không có nhiễm trùng tiết niệu. Tùy theo mức độ nặng nhẹ, nhiễm trùng đường tiết niệu có thể chia làm 3 cấp độ khác nhau:

xem thêm: Dấu hiệu nhận biết bệnh u xơ tử cung là gì?

1. Nhiễm trùng tiểu không triệu chứng: 15% nhiễm trùng đường tiết niệu trong thai kỳ không có triệu chứng. Vi khuẩn đã xâm nhập và phát triển, tuy nhiên, không có triệu chứng rõ ràng nên rất khó phát hiện. Mặc dù không triệu chứng nhưng vi trùng vẫn có nguy cơ phát tán gây viêm đài bể thận và gây những hậu quả xấu cho thai nhi.

2. Viêm bàng quang niệu đạo có triệu chứng: Người phụ nữ mang thai có những triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rát, có thể có sốt nhẹ và thậm chí tiểu ra máu.

3. Viêm đài bể thận cấp: Thường sốt cao, lạnh run, tim đập nhanh, mệt mỏi, nôn ói…, nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến áp-xe thận, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và nguy cơ tử vong. Khi bị viêm đài bể thận thì khả năng sẩy thai, sinh non là rất cao. Trong tình huống nặng người mẹ suy hô hấp, suy tuần hoàn thì khả năng thai nhi cũng bị suy và chết trong bụng mẹ.

viêm đường tiết liệu

Phòng và điều trị bệnh như thế nào?

Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể âm thầm, không triệu chứng nhưng có thể gây những hậu quả nghiêm trọng lên mẹ và thai nhi. Do vậy, chúng ta cần phòng ngừa, phát hiện và điều trị sớm nhằm ngăn chặn những hậu quả xấu có thể xảy ra.

Điều trị: Để có thể điều trị sớm ngăn ngừa những hậu quả xấu lên mẹ và thai nhi, người phụ nữ mang thai cần:

- Thường xuyên kiểm tra mẫu nước tiểu trong những đợt khám thai là cách tốt nhất để phát hiện sớm nhiễm trùng đường tiết niệu khi mang thai.

- Ngay trong lần khám thai đầu tiên, các bạn nên được kiểm tra nước tiểu để đảm bảo an toàn.

- Khám ngay nếu có những dấu hiệu bất thường như tiểu buốt, tiểu rát, tiểu ra máu, đau bụng hoặc sốt.

xem thêm: Đừng chủ quan khi huyết trắng có mùi...

Phòng ngừa:

- Uống nhiều nước, sử dụng các loại nước trái cây, nước mát tốt cho sức khỏe và có tác dụng lợi tiểu.

- Nên đi tiểu mỗi khi mắc tiểu, không cố nhịn tiểu.

- Thường xuyên tập thể dục, đặc biệt những động tác tập sàn chậu, giúp phòng ngừa tình trạng són tiểu và tồn đọng nước tiểu sau mỗi lần đi tiểu.

- Giữ vệ sinh đường sinh dục sạch sẽ và khô ráo.

- Mặc quần lót không quá chật và thoáng.

loading