Viêm họng do trào ngược dạ dày có thể dẫn đến ung thư thực quản

● TS.BS. Nguyễn Trọng Minh - BV Chợ Rẫy

Trào ngược dạ dày (GERD) là tình trạng trào ngược các chất dịch từ dạ dày lên thực quản. Theo thời gian, những chất dịch dạ dày này sẽ gây kích ứng niêm mạc thực quản làm cho lòng thực quản bị viêm, nhược cơ thắt thực quản làm cho miệng thực quản thường xuyên mở đặc biệt vào lúc ngủ, vì vậy đã đưa dịch thực quản dạ dày tự do trào ngược lên họng, mũi xoang, tai và tràn sang cả thanh khí quản vào phổi.

Họng nằm ở giữa ngã ba đường ăn, đường thở vì vậy bệnh học của họng không thể tách rời bệnh học của mũi xoang, thanh quản và thực quản. Đó là lý do vì sao người bị trào ngược dạ dày cũng có những biểu hiện của bệnh lý đường hô hấp như sưng/đau ở họng, ho, khó thở, hơi thở có mùi…, nếu không được chữa trị sớm thì còn có thể để lại các biến chứng nguy hiểm khác như hẹp thực quản, loét thực quản, nguy hiểm hơn là có thể chuyển thành bệnh Barrett thực quản (tổn thương tiền ung thư) và ung thư thực quản.

Biểu hiện của trào dịch vị dạ dày

Người bệnh thường hay ợ chua, cảm thấy khó chịu với cảm giác bỏng rát ở họng, hạ họng, số khác cảm giác như có cục gây nuốt vướng ở phía sau xương ức và đi dần lên cổ và họng, nhiều khi triệu chứng này kéo dài hàng giờ, đặc biệt nặng hơn sau bữa ăn.

Điều cần lưu ý rằng triệu chứng của bệnh này đôi lúc có thể nhầm lẫn với biểu hiện của bệnh tim, phổi, đó là:

- Đau ngực, cơn đau giống như cơn đau thắt ngực hoặc cơn đau tim kịch phát.

- Khàn tiếng, ho, viêm họng mạn, đau tai, đọng dịch vòm hầu họng.

- Những triệu chứng giống bệnh suyễn như ho, thở khò khè và đặc biệt tồi tệ hơn sau ăn, khi đi nằm hoặc thường xảy ra về đêm.

Những dấu hiệu cảnh báo tiền ung thư thực quản

Nguyên nhân gây ung thư thực quản đến nay vẫn chưa được biết một cách chính xác, tuy nhiên, có những yếu tố thuận lợi có thể dẫn đến căn bệnh chết người này, trong đó có bệnh lý viêm thực quản, bệnh Barret thực quản do sự tái đi tái lại nhiều lần của sự trào ngược dịch vị dạ dày.

Nếu các triệu chứng trào ngược dịch vị dạ dày có thể kiểm soát tốt bằng thay đổi thói quen ăn uống và thuốc chống acid bán không cần toa thì không cần quá lo lắng. Nhưng nếu các triệu chứng trên xảy ra một cách thường xuyên (2-3 lần/tuần) hoặc xuất hiện những triệu chứng nặng hơn như khó nuốt, đặc biệt ở những người có tuổi (trên 50 tuổi) cảm giác đồ ăn bị vướng ngay đoạn ngực, khàn tiếng, ho, có cảm giác vướng họng, khó thở nhẹ và khò khè, đau ngực và sụt cân không giải thích được nguyên nhân thì cần phải đi khám gấp vì rất có thể đã có biến chứng loét, hẹp thực quản hoặc nguy hiểm hơn là đã có tổn thương tiền ung thư thực quản, hay còn gọi là Barrett thực quản.

súc miệng hàng ngày

Barrett thực quản là tình trạng viêm loét thực quản gây chảy máu niêm mạc thực quản trong một thời gian dài làm cho niêm mạc thực quản biến đổi tựa như niêm mạc ruột. Những người gặp tình trạng này rất có nguy cơ bị ung thư thực quản. Khi người bệnh có các triệu chứng khó nuốt, ói ra máu hoặc lẫn máu trong thức ăn, khàn giọng, nghẹn thở, hoặc thở khò khè, sụt cân không giải thích được nguyên nhân thì cần nghĩ ngay đến tình trạng này.

Một điều cần hết sức lưu ý nữa là khi trào ngược dạ dày thực quản đã chuyển thành Barrett thực quản thì không thể điều trị hết các phương pháp nội khoa như dùng thuốc chẳng hạn, mà cần theo dõi thường xuyên bằng nội soi, nếu có dấu hiệu nguy cơ cao chuyển sang ung thư thì can thiệp bằng thủ thuật hoặc phẫu thuật.

làm gì để ngăn ngưa ung thư thực quản dạ dày

Làm gì để ngăn ngừa biến chứng ung thư thực quản

Rất khó để ngăn ngừa ung thư, tuy nhiên, có thể ngăn ngừa những bệnh lý mà qua đó có thể dẫn đến biến chứng nặng như ung thư thực quản, bằng cách kiểm soát tốt tình trạng trào dịch vị dạ dày, điều trị ngay khi xuất hiện các biểu hiện sớm của trào ngược như ợ chua, nóng rát ở cổ và ngay sau xương ức, cảm giác đắng miệng…

- Tránh những bữa ăn thịnh soạn, tránh ăn trễ, quá gần lúc đi ngủ. Nên ăn sáng no, ăn ít vào bữa tối.
Tránh những thứ đồ ăn gây kích thích như nước chanh, đồ ăn có khoai tây, cà phê, rượu bia, đặc biệt vào buổi tối.

- Tránh những đồ ăn làm giảm trương lực cơ thắt tâm vị như mỡ và những đồ ăn có chất mỡ, sô-cô-la, kẹo bạc hà…

- Thường xuyên kiểm tra cân nặng của mình, khi nằm nên nằm đầu cao và không nên mặc đồ quá chật đặc biệt vùng thắt lưng.

- Ngưng hút thuốc lá...

- Bên cạnh đó, người bệnh cần giải quyết tốt các vấn đề về viêm họng bằng cách vệ sinh răng miệng sạch sẽ, súc miệng bằng nước muối ấm pha loãng ngày 3-4 lần, quan trọng nhất là trước và sau khi ngủ.

Nếu thấy xuất hiện các triệu chứng nặng hơn như khó nuốt, khàn tiếng, ho, nghẹn thở và khò khè, đau ngực và sụt cân… xảy ra thường xuyên, phải đi khám ngay, để thực hiện nội soi dạ dày thực quản kiểm tra mức độ tổn thương do viêm, loét thực quản và có biện pháp điều trị thích hợp để chặn đứng những tổn thương tiền ung thư nếu có.

loading