“Người cao tuổi bị trào ngược dạ dày thực quản cần lưu ý gì trong ăn uống?”

● PGS.TS. Nguyễn Thị Lâm

Trào ngược dạ dày thực quản là chứng rối loạn đường tiêu hóa thường gặp nhất ở người già. Bệnh là do dịch dạ dày bị trào ngược từng lúc hay thường xuyên lên thực quản gây kích ứng, tổn thương thực quản. Đồng thời, cũng là nguyên nhân gây nên triệu chứng ợ nóng, ợ hơi, buồn nôn và các triệu chứng khác. Để giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu này, người bệnh cần phải đặc biệt chú ý đến chế độ ăn uống hằng ngày. Dưới đây là 2 điều cơ bản.

1. Thay đổi lối sống và chế độ dinh dưỡng phù hợp

- Chế độ ăn cung cấp đủ năng lượng, các chất dinh dưỡng, các vitamin và khoáng chất đủ theo nhu cầu khuyến nghị của người Việt Nam.

- Cung cấp nhiều chất xơ trong bữa ăn từ thực phẩm hoặc từ các thực phẩm bổ sung khoảng
14g/1000 kcal.

- Thức ăn nên được chế biến mềm, dễ tiêu hóa.

- Không nên chế biến thức ăn bằng cách chiên, rán nhiều béo.

- Chia nhỏ bữa ăn thành nhiều bữa trong ngày. Tránh ăn quá nhiều, ăn quá no mỗi bữa. Nên ăn bữa tối trước khi đi ngủ từ 2-3 giờ.

- Nằm ngủ kê cao gối, không nằm nghỉ ngay sau ăn.

- Kiểm soát cân nặng phù hợp, nếu có thừa cân béo phì nên giảm cân.

2. Lựa chọn thực phẩm

Những thực phẩm nên chọn:

- Các thực phẩm ít béo: sữa và các sản phẩm sữa ít béo, tách béo, các loại thịt mềm, thịt nạc, thịt gia cầm, cá, trứng… Bổ sung đạm từ thực vật: đậu nành, đậu Hà Lan...

- Ăn nhiều rau xanh và hoa quả, đặc biệt các loại rau lá xanh đậm, các loại quả đỏ, vàng.

- Khuyến khích ăn nhóm thực phẩm giàu chất xơ: gạo lứt, gạo lật, ăn nhiều rau xanh, quả chín. Nên ăn quả chín dạng miếng/múi, không ép/xay hay vắt lấy nước để tăng cường chất xơ.

trào ngược dạ dày thực quản

Những thực phẩm cần hạn chế:

- Các thực phẩm giàu béo: sữa nguyên kem, các món chiên rán, xúc xích…

- Các thực phẩm sinh hơi: sôcôla, bạc hà, hành tây, tỏi…

- Các thực phẩm gây kích ứng thực quản: cam, quýt, cà chua, sốt cà chua.

- Các gia vị: hạt tiêu, ớt…

- Bỏ thuốc lá, chất kích thích caffeine, đồ uống có cồn: bia, rượu, các loại nước ngọt có ga.

xem thêm: Người cao tuổi ăn gì để dễ tiêu?

Bảng thực đơn mẫu cho người bệnh trào ngược dạ dày thực quản

     
Bữa ăn Món ăn Thành phần
Sáng: (7giờ) Cháo thịt gà: 1 suất (lưng bát to) Gạo tẻ: 30g - Thịt gà nạc: 30g - Dầu ăn: 5ml
Phụ sáng: (9giờ) Sữa tươi tách béo: 1 cốc Sữa tươi tách béo: 180ml
Trưa: (11giờ) Cơm: 2 lưng bát con - Đậu phụ luộc: 1 bìa -Thịt nạc rim: 6 miếng trung bình - Rau muống luộc: 1 bát con - Nước canh rau luộc - Dưa hấu: 2 miếng nhỏ Gạo tẻ : 110g - Đậu phụ: 65g - Thịt lợn nạc: 40g - Dầu ăn: 5ml - Rau muống: 110g - Dưa hấu: 200g
Phụ chiều: (15giờ) Sữa đậu nành: 1 cốc Sữa đậu nành: 180ml - Đường kính: 5g
Tối: (19giờ) Cơm: 2 lưng bát con - Trứng gà ta rán: 1 quả - Canh mồng tơi: 1 bát - Su su luộc: ½ quả - Xoài chín: 1 má Gạo tẻ: 110g - Trứng gà ta: 50g - Dầu ăn: 5ml - Mồng tơi: ½ mớ: 80g - Su su: 80g - Xoài chín: 80g
Giá trị dinh dưỡng   Năng lượng: 1650kcal - Protein: 66,6g (16,2%) - Lipid: 36,6g (20%) - Glucid: 260,6g (63,2%) - Xơ: 12,1g

⤿ Lưu ý quan trọng:
- Các triệu chứng nhẹ như ợ hơi, ợ chua, ợ nóng của bệnh trào ngược dạ dày có thể cải thiện hiệu quả bằng cách duy trì chế độ ăn hợp lý, kết hợp dùng các thuốc chống acid và súc miệng, súc họng ngày 2-3 lần bằng nước muối sinh lý.

- Nếu có những triệu chứng cảnh báo bệnh nặng hơn bao gồm khó nuốt, nuốt đau, thiếu máu, người bệnh sụt cân không rõ nguyên nhân và đau dạ dày chảy máu… thì cần đi khám gấp để tìm rõ nguyên nhân và có hướng điều trị thích hợp. Đây có thể là những dấu hiệu của các vấn đề như viêm loét thực quản, hẹp thực quản, ung thư thực quản.

loading