Đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim?

● ThS.BS. Ngô Bảo Khoa

Trung tâm Tim mạch - BV Đại học Y Dược TP.HCM

Do thiếu máu cơ tim là tình trạng bệnh lý thường gặp, nguy hiểm và có triệu chứng điển hình là đau ngực nên nhiều người đã đồng nghĩa “đau ngực” với “thiếu máu cơ tim”, tuy nhiên, thực sự thì có nhiều nguyên nhân có thể gây ra đau ngực. Vậy đau ngực trong thiếu máu cơ tim khác biệt như thế nào và thiếu máu cơ tim có thể gây ra những triệu chứng gì?

Thế nào là thiếu máu cơ tim?

Để hiểu khái niệm về thiếu máu cơ tim, trước hết, cần nhắc đến hệ mạch vành. Khi bơm máu đi nuôi cơ thể, tim cũng tự nuôi chính mình qua hệ thống mạch máu gọi là hệ mạch vành. Bệnh hẹp mạch vành là căn bệnh xảy ra do lớp nội mạc của động mạch vành bị tổn thương, thường là do những mảng xơ vữa, gây hẹp lòng mạch máu này. Bệnh mạch vành là một trong những bệnh lý thường gặp nhất và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới.

Bệnh mạch vành bắt đầu hình thành từ việc tạo các mảng xơ vữa trên thành mạch máu. Ngày qua ngày, mảng xơ vữa trở nên lớn hơn, nhiều hơn sẽ làm lòng động mạch vành hẹp càng nhiều. Khi lòng động mạch vành bị hẹp đến một mức đáng kể sẽ làm giảm lượng máu qua mạch vành đến nuôi cơ tim. Tình trạng này gọi là thiếu máu cơ tim. Cơ tim bị thiếu máu nuôi dưỡng có thể gây ra triệu chứng đau thắt ngực. Nặng nề hơn, nếu một hoặc nhiều nhánh động mạch vành bị tắc hoàn toàn (do mảng xơ vữa bị nứt, vỡ, loét hoặc do hình thành cục máu đông) sẽ gây ra nhồi máu cơ tim.

Đau thắt ngực trong thiếu máu cơ tim

Triệu chứng đau ngực được mô tả là cảm giác đau, đè ép, bóp nghẹt, tê…, tóm lại là bất cứ cảm giác khó chịu nào ở vùng ngực, cổ, bụng trên, có thể do nhiều nguyên nhân gây ra nhưng đau thắt ngực trong thiếu máu cơ tim có những đặc điểm riêng về tính chất cơn đau, vị trí và hướng lan.

• Cơn đau dữ dội, kéo dài trên 15 phút. Người bệnh thường đau nhiều đến mức không chịu nổi và có cảm giác sợ hãi, hoảng loạn.

• Vị trí đau đa dạng: có người thấy đau một điểm, có người đau sau xương ức, có người đau cả ngực trái và phải, cũng có người không thấy đau ngực mà đau vùng thượng vị.

• Hướng lan điển hình là đau từ vùng ngực trái, lan ra hàm, vai trái, tay trái...

đau thắt ngực trong thiếu máu cơ tim

Thái độ xử trí với thiếu máu cơ tim

Những tình trạng đau ngực có liên quan đến bệnh lý tim mạch nguy hiểm cần được điều trị khẩn cấp. Vì vậy, cần đến bệnh viện ngay nếu gặp triệu chứng đau thắt ngực dữ dội, kéo dài trên 15 phút; hoặc đau thắt ngực có kèm theo các triệu chứng bất thường khác như mệt, yếu; nôn ói; thở ngắn; vã mồ hôi; chóng mặt; cảm giác hoang mang, lo lắng, mất tự chủ…

Bên cạnh những trường hợp khởi phát bất ngờ và rầm rộ, có nhiều cơn nhồi máu cơ tim khởi đầu chậm, gây đau ngực nhẹ hoặc chỉ gây cảm giác khó chịu khiến người bệnh không nhận ra. Chính vì thế, phải hết sức cảnh giác để có thể nhận ra đợt nhồi máu cơ tim tiềm ẩn trong những cơn đau ngực.

Để phòng ngừa bệnh mạch vành và thiếu máu cơ tim, trong sinh hoạt hàng ngày, cần: tuyệt đối không hút thuốc; theo dõi huyết áp, kiểm soát huyết áp nếu bị tăng huyết áp; nếu mắc bệnh đái tháo đường thì cần điều trị và kiểm soát tốt mức đường huyết; kiểm tra và điều trị rối loạn chuyển hóa mỡ máu (nếu có); thường xuyên vận động và tập thể dục ở mức vừa sức; có chế độ ăn hợp lý, đủ dinh dưỡng, ăn lạt, ít mỡ, ăn nhiều rau quả, không uống rượu, bia…; tránh để thừa cân; sống vui khỏe, điều độ, có giờ giấc nghỉ ngơi, tránh để bị stress.

loading