Phân tích nguyên nhân và triệu chứng bệnh thiếu máu

Số lượng bệnh nhân thiếu máu nhập viện khi ở tình trạng nặng càng ngày càng tăng lên. Điều đó cũng có nghĩa bạn cũng có thể nằm trong số đó nếu không bảo vệ cơ thể đúng cách. Đã đến lúc bạn nên chú ý đến sức khoẻ của mình trước khi quá muộn nhất là chế độ ăn uống và ngủ nghỉ hàng ngày. Trước khi phòng tránh bệnh cần hiểu về bệnh và các nguyên nhân, triệu chứng để từ đó có những hướng điều trị, chăm sóc bản thân tốt nhất.

Dấu hiệu nhận biết bệnh thiếu máu

Hội chứng thiếu máu được hiểu là một triệu chứng của những bệnh nghiêm trọng hơn như bệnh vàng da, ung thư thậm chí là AIDS. Để bản thân thoát khỏi kiếp nạn này trước hết bạn cần hiểu về các dấu hiệu nhận diện bệnh thiếu máu.

Khó thở là một trong số các dấu hiệu liên quan đến bệnh máu

Khó thở là một trong số các dấu hiệu liên quan đến bệnh máu

Triệu chứng thiếu máu      

  • Mắt nhợt nhạt

Cách phát hiện dễ dàng thông qua dấu hiệu này bằng cách kéo căng mí mắt và nhìn vào bên dưới nó, bạn sẽ thấy phần trong mí mắt trở nên nhợt nhạt.

  • Mệt mỏi

Thời gian mệt mỏi kéo dài trong đúng 1 tháng trở lên thì không còn phải nghi ngờ nữa, khả năng lượng hồng cầu suy giảm là điều chắc chắn. Bởi nguồn cung cấp năng lượng của cơ thể phụ thuộc vào rất nhiều quá trình oxy hoá hầu hết các tế bào hồng cầu và khi lượng hồng cầu giảm đi nghĩa là tốc độ oxy hoá cũng sẽ giảm khiến cơ thể không được đáp ứng đủ năng lượng.

  • Buồn nôn

Người bị thiếu máu sẽ thường xuất hiện các triệu chứng bồn nôn ngay khi ra khỏi giường ngủ. Tương tự, cảm giác hụt hơi cũng do lượng máu thấp dẫn đến mức ô xy trong cơ thể không đáp ứng kịp khiến chúng ta cảm thấy bị hụt hơi hoặc khó thở thậm chí là thở dốc khi làm những công việc hằng ngày ngay cả khi đi bộ.

  • Nhức đầu

Một dấu hiệu thường đi kèm của các bệnh nhân thiếu máu xuất phát từ việc thiếu hồng cầu khiến não bị thiếu ô xy, gây nhức đầu.

  • Tim đập nhanh

Một thuật ngữ y khoa dùng để chỉ nhịp tim đập bất thường quá mạnh hoặc có tốc độ đáng nghi ngại. Khi bạn cảm thấy khó thở, thiếu oxy nhịp tim gia tăng lên để bù đắp năng lượng đang thiếu hụt khiến tim phải làm việc nhiều hơn qua trạng thái tim đập nhanh thậm chí là rất nhanh.

  • Da tái nhợt và rụng tóc

Bạn bị thiếu máu sẽ làm da trông tái nhợt đi hoặc chuyển màu trắng vàng. Một dấu hiệu của tình trạng thiếu máu khi da đầu không tiếp nhận đủ chất dinh dưỡng từ cơ thể gây ra và bạn sẽ bắt đầu bị rụng tóc với tốc độ nhanh.

  • Khả năng miễn dịch suy giảm

Khi cơ thể bạn có rất ít năng lượng và ô xy khiến khả năng miễn dịch hoặc chống bệnh tật bị giảm mạnh – Bạn dễ mắc bệnh hoặc kiệt sức.  

Từ đây, có thể thấy rằng bệnh thiếu máu không phải tình trạng cơ thể mà bạn có thể xem thường. Khi có bất cứ dấu hiệu nào trên đây, đừng chủ quan mà không chú ý đến ăn uống đầy đủ và tập luyện hàng ngày để duy trì cơ thể khoẻ mạnh. Hơn nữa, thăm khám bác sỹ là điều bạn nên làm nhất lúc này để tránh các nguy cơ suy biến sau thiếu máu.

Nguyên nhân phổ biến của bệnh thiếu máu

Nguyên nhân thường gặp nhất dẫn đến mắc bệnh thiếu máu là do một số lý do sau:

  • Thiếu máu thiếu sắt bởi tủy xương đều cần đến sắt để tạo hemoglobin nếu không đủ sắt sẽ làm cho cơ thể không thể sản xuất hemoglobin đủ cho các tế bào máu đỏ dẫn đến thiếu máu thiếu sắt.
  • Sự thiếu hụt vitamin được lý giải là ngoài nguyên tố sắt thì cơ thể còn cần đến folate và vitamin B12 để sản xuất đủ số lượng tế bào hồng cầu khỏe mạnh. Khi chế độ ăn không đủ dinh dưỡng sẽ gây giảm sản xuất tế bào máu đỏ và một số người không có khả năng hấp thụ có hiệu quả B12.
  • Thiếu máu của bệnh mãn tính như ung thư, HIV / AIDS, bệnh Crohn, viêm khớp dạng thấp và bệnh viêm mãn tính khác sẽ có nguy cơ làm cản trở việc sản xuất tế bào hồng cầu dẫn đến tình trạng thiếu máu mãn tính. Suy thận cũng là một nguyên nhân trong số đó.
  • Thiếu máu aplastic – Khả năng này rất hiếm nhưng lại khiến bạn bị đe doạ về tính mạng do sự suy giảm khả năng của tủy xương để sản xuất ra cả 3 loại tế bào máu là tế bào hồng cầu, tiểu cầu và bạch cầu. Đa phần, nguyên nhân của bệnh thiếu máu Aplastic là không rõ song thường được tin là một bệnh tự miễn dịch.

Mệt mỏi, suy nhược do thiếu máu

Mệt mỏi, suy nhược do thiếu máu

Ngoài các nguyên nhân chủ yếu kể trên thiếu máu còn liên quan đến bệnh tủy xương, bệnh bạch cầu và loạn sản tủy sẽ ảnh hưởng đến sản xuất máu trong tủy xương. Các rối loạn như bệnh ung thư khác nhau từ một thay đổi nhẹ trong sản xuất máu đến một vấn đề nghiêm trọng đe dọa mạng sống. Bệnh ung thư khác của máu hoặc tủy xương, chẳng hạn như đa u tuỷ, rối loạn tăng sinh tủy và ung thư hạch, cũng có thể gây thiếu máu.

Có một số khác, các hình thức hiếm của bệnh thiếu máu  như thalassemia và thiếu máu do hemoglobin khiếm khuyết. Đôi khi, nguyên nhân của bệnh thiếu máu khó có thể được xác định.

  • Thiếu máu do mất máu
  • Thiếu máu do giảm hoặc bị lỗi trong quá trình sản xuất tế bào hồng cầu
  • Điều kiện sức khỏe khác
  • Thiếu máu do phá hủy quá mức của các tế bào hồng cầu
  • Một chế độ ăn uống thiếu sắt nghiêm trọng nhất là trẻ sơ sinh, trẻ em, thanh thiếu niên và người thường xuyên ăn chay.
  • Nhu cầu trao đổi chất của thời kỳ mang thai cũng như cho con bú
  • Kinh nguyệt
  • Hiến máu thường xuyên
  • Một số loại thuốc, thực phẩm và đồ uống chứa cafein

Phân loại thiếu máu

Phân loại nguyên nhân thiếu máu

Phân loại nguyên nhân thiếu máu

Để phân loại thiếu máu sẽ đứng trên 3 góc độ để có những cách phân tách nhỏ căn bệnh thời đại này.

  • Thiếu máu theo hình thái và cơ chế bệnh sinh: Sẽ chia thành thiếu máu bình sắc thể tích hồng cầu nhỏ, trung bình và to.
  • Thiếu máu theo nguyên nhân gây bệnh (cơ chế bệnh sinh)

Cách phòng tránh bệnh thiếu máu thay cho điều trị thiếu máu

Sau khi nắm bắt và xác định chính xác nguyên nhân dẫn đế thiếu máu là gì? Bạn hãy tìm đến cơ sở y tế hoặc tự điều chỉnh chế độ ăn hợp lý từ đó khắc phục từ từ căn bệnh thiếu máu của mình. Để bản thân không gặp phải các triệu chứng khó chịu do thiếu máu gây ra thay vào đó hãy thực hiện các biện pháp phòng bệnh hơn chữa bệnh được cung cấp đầy đủ dưới đây.

Chẩn đoán thiếu máu

Khi nhận thấy bản thân có nguy cơ mắc bệnh thiếu máu, cần tiến hành thêm các xét nghiệm, thăm dò chuyên sâu để tìm nguyên nhân gây thiếu máu.

  • Nhóm xét nghiệm đánh giá tan máu gồm test Coombs, hóa sinh thường quy, định lượng các enzyme: G6PD, pyruvate kinase…Để xác định các thành phần huyết sắc tố và sức bền hồng cầu.
  • Tìm nguyên nhân mất máu qua việc soi dạ dày và đại-trực tràng…
  • Nhóm xét nghiệm đánh giá các yếu tố tạo hồng cầu để xác định tình trạng dự trữ và vận chuyển sắt, vitamin B12, acid folic, erythropoietin…
  • Xét nghiệm tủy đồ nhằm xác định tình trạng giảm sinh tủy hay bệnh lý khác của tủy xương như thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ, lơ xê mi cấp hay mạn, rối loạn sinh tủy, Đo tốc độ máu lắng, fibrinogen, định lượng CRP,…
  • Các biểu hiện bệnh lý tự miễn: Kháng thể kháng nhân, kháng chuỗi kép DNA…Tìm ký sinh trùng: sốt rét, giun móc…

Phòng ngừa bệnh thiếu máu

Có nhiều kiểu thiếu máu khác nhau và có những kiểu thiếu máu mà không thể phòng ngừa được. Nhưng có thể phòng tránh thiếu máu ở một số nguyên nhân khác nhau như phòng tránh thiếu máu do thiếu sắt, thiếu máu do thiếu vitamin qua chế độ ăn lành mạnh, luôn thay đổi, folat, chứa các thực phẩm giàu sắt và vitamin B12. Những thực phẩm bạn nên bổ sung nhất là thịt bò, thịt lợn và thịt cừu, đậu đỗ, ngũ cốc, lúa mì toàn hạt và mì sợi, rau lá xanh thẫm, trái cây khô, hạt quả hạch và các loại hột. Có thể gặp folat và các dạng tổng hợp của nó, acid folic trong dịch quả chanh, rau và quả tươi, thịt, sản phẩm từ sữa, hạt ngũ cốc và đỗ. Thịt và các sản phẩm từ sữa đều nhiều vitamin B12. Thực phẩm chứa vitamin C giúp tăng hấp thu sắt.

Biện pháp phòng ngừa hiệu quả

Biện pháp phòng ngừa hiệu quả

Với những bài tập thể dục thường xuyên vừa sức kết hợp cùng cũng trở thành biện pháp tối ưu hoá biện pháp phòng tránh bệnh thiếu máu một cách tốt nhất. Vì thế, đừng vì lười hay trì hoãn mà không duy trì chế độ chăm sóc sức khoẻ của bản thân cũng như duy trì nồng độ máu trong cơ thể ổn định. Bạn khoẻ hay không đều nằm ở cách bạn chăm sóc sức khoẻ của mình như thế nào?

loading