Tác dụng của khí CO & nicotine

● ThS.BS. Ngô Bảo Khoa
Trung tâm tim mạch, BV Đại học Y Dược TP.HCM

Những người nghiện thuốc lá chắc không lạ với chất khói họ hít vào phổi hàng ngày. Chất khói này chủ yếu bao gồm khí Carbon monoxide (CO) và nicotine.

Hai chất này đi vào phổi rồi vào dòng máu, có chung “tác dụng” là làm giảm lượng oxy trong máu, gây rối loạn chuyển hóa mỡ máu và xơ vữa động mạch. Riêng nicotine còn có thêm “tác dụng” gây nghiện, kích thích cơ thể tiết adrenalin làm tim đập nhanh, tăng huyết áp, co mạch máu…

Tất cả các “tác dụng” trên của CO và nicotine khiến cho công việc của tim nặng nề hơn và qua thời gian làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch.

Các bệnh tim mạch liên quan tới thuốc lá

- Bệnh mạch vành: Đây là tình trạng động mạch vành (mạch máu nuôi tim) bị xơ cứng và hẹp lòng mạch máu do sự hình thành các mảng xơ vữa trên thành mạch. Động mạch vành bị hẹp sẽ làm giảm lượng máu nuôi tim, gây ra tình trạng thiếu máu cơ tim với các triệu chứng đau thắt ngực, khó thở… Nếu một hoặc nhiều nhánh động mạch vành bị tắc hoàn toàn do mảng xơ vữa bị nứt, vỡ, loét hoặc do hình thành cục máu đông sẽ gây ra nhồi máu cơ tim là một tình trạng nặng và nguy hiểm. Có những nghiên cứu cho thấy hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành lên 2–4 lần so với không hút thuốc.

hut thuốc lá có hại cho sức khoẻ

- Bệnh động mạch chủ: Động mạch chủ là động mạch lớn nhất của cơ thể, xuất phát từ tim để đưa máu đi nuôi cơ thể. Động mạch chủ có thể xảy ra các tình trạng bệnh lý nặng và nguy hiểm như phình động mạch chủ, bóc tách động mạch chủ…

- Đột quỵ: Đây là tình trạng thiếu máu não cấp tính, xảy ra khi các nhánh động mạch nuôi não bị hẹp hoặc tắc. Đột quỵ là một cấp cứu nội khoa vì tế bào não sẽ bị tổn thương trong vòng vài phút sau khi bị thiếu máu. Có những nghiên cứu cho thấy hút thuốc làm tăng gấp đôi nguy cơ đột quỵ so với không hút thuốc.

Các dấu hiệu người hút thuốc lá cần đặc biệt lưu ý

Nếu bạn là người đã hút thuốc lá từ lâu hoặc hút nhiều, hãy để ý xem mình có các dấu hiệu như dưới đây không thì cần đi khám bệnh để kiểm tra tim mạch nhé:

đau thât ngực khó thở

- Đau, tê, lạnh, yếu tay chân.

- Đau thắt ngực, đau ngực liên quan gắng sức.
- Khó thở nhiều; khó thở liên quan gắng sức.
- Hồi hộp đánh trống ngực.
- Hoa mắt, chóng mặt kéo dài; ngất…

Phòng ngừa bệnh tim mạch

- Nói không với thuốc lá: Việc đầu tiên để phòng ngừa các bệnh tim mạch có liên quan tới thuốc lá là tuyệt đối không hút thuốc lá. Cũng cần nói thêm là dù không hút thuốc nhưng nếu hít phải khói thuốc (gọi là hút thuốc thụ động) thì vẫn tiếp nhận lượng độc chất gấp 10 lần người hút thuốc chủ động. Vì thế, không hút thuốc là quan trọng rồi, nhưng quan trọng không kém là cần tuyệt đối không để hít phải khói thuốc từ những người hút thuốc khác.

- Bỏ thuốc lá: Nếu đã lỡ nghiện thì cần tìm giải pháp cai nghiện và quyết tâm thực hiện cho bằng được. Ngưng hút thuốc sẽ đem lại nhiều lợi ích lớn lao và giảm đáng kể nguy cơ tim mạch. Chẳng hạn sau khi bỏ hút thuốc, nguy cơ bị các biến cố tim mạch, đặc biệt là nhồi máu cơ tim, giảm ngay từ những tháng đầu tiên; sau 1 năm, nguy cơ mắc bệnh mạch vành giảm còn một nửa so với người hút thuốc...

bỏ thuốc lá

- Áp dụng lối sống lành mạnh: Bên cạnh việc không hút thuốc, bỏ hút thuốc, cũng nên áp dụng lối sống điều độ, lành mạnh để phòng ngừa bệnh tim mạch nói chung. Nếu có các bệnh lý tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa mỡ máu, cần điều trị ổn định các tình trạng này; thường xuyên vận động và tập thể dục ở mức vừa sức; có chế độ ăn hợp lý, ăn lạt, ít mỡ, nhiều chất xơ, không uống rượu bia…; tránh để thừa cân; sống vui khỏe, điều độ, có giờ giấc nghỉ ngơi, tránh để bị stress.

loading