Tập thể dục có nguy hiểm cho người bệnh tim mạch?

● ThS.BS. Ngô Bảo Khoa

Việc NSƯT Quang Lý bị nhồi máu cơ tim và qua đời sau khi tập thể dục về đã khiến cho một số người băn khoăn, tập thể dục có phải là nguyên nhân gây ra nhồi máu cơ tim cũng như nếu mắc bệnh tim mạch thì có nên tập thể dục?

Chắc chắn một điều là tập thể dục sẽ đem lại ích lợi cho sức khỏe, kể cả với những người mắc bệnh tim mạch. Tuy nhiên, cần lưu ý là người bệnh tim mạch có thể gặp phải những biến cố tim mạch nếu chọn lựa phương pháp vận động không phù hợp với tình trạng tim mạch của mình hoặc tập luyện không đúng cách.

Chọn phương pháp vận động phù hợp

Theo hình thức vận động, các môn thể thao được chia thành ba loại là loại tĩnh, loại động, loại kết hợp. Mỗi loại có hiệu quả khác nhau lên hệ tim mạch và cơ thể. Loại kết hợp gặp ở nhiều môn thể thao, thường kết hợp cả hai loại tĩnh và động theo các mức độ khác nhau. Loại tĩnh liên quan chủ yếu đến hoạt động co cơ, nâng đỡ, duy trì một tư thế và không di chuyển tứ chi nhiều, chẳng hạn như cử tạ… Vận động loại tĩnh giúp tăng sức chịu đựng, sự dẻo dai, linh hoạt.

Loại vận động này ít ảnh hưởng trên mức tiêu thụ oxy, cung lượng tim nhưng có thể làm tăng huyết áp đột ngột và gây nguy hiểm cho những người mắc bệnh tăng huyết áp, bệnh mạch vành hoặc bệnh tim bẩm sinh… Chính vì vậy, người bệnh tim mạch cần được bác sĩ tư vấn nếu muốn chơi một môn thể thao thuộc loại tĩnh.

Người bệnh tim mạch nên chọn các môn thuộc loại “động” là loại vận động có liên quan sự co cơ và chuyển động nhanh của tứ chi như là đi bộ, chạy bộ, bơi lội, đạp xe… Loại vận động này làm tăng nhịp tim, tăng mức tiêu thụ oxy, tăng cung lượng tim và huyết áp tâm thu, được xem là hữu ích cho sức khỏe tim mạch. Trong số các môn thể thao thuộc loại “động”, đi bộ được xem là thích hợp nhất cho người bắt đầu tiến hành tập thể dục. Đây là hình thức tập luyện đơn giản, dễ dàng, không yêu cầu một phương tiện đặc biệt nào và quan trọng là tốt cho sức khỏe.

luyên tâp thể dục có nguy hiểm cho tim mạch

Tập luyện đúng cách

Khi mới tiến hành tập thể dục, cần tập nhẹ, sau này sẽ tăng dần cường độ. Người bệnh tim mạch nếu tập nặng ngay khi bắt đầu hoặc tập với mức độ vượt quá khả năng bù trừ của tim sẽ khiến tim quá tải và tạo gánh nặng cho tim, có thể đưa đến nhồi máu cơ tim ở người bệnh mạch vành, làm nặng hơn tình trạng suy tim ở những người suy tim... Vì vậy, bác sĩ thường khuyên bệnh nhân suy tim tập thể dục ở mức vừa phải đối với những trường hợp suy tim độ I - II, vận động nhẹ đối với những trường hợp suy tim độ III. Thông thường có thể tập trong vòng 30 phút mỗi ngày với các hoạt động ở mức độ nhẹ hoặc trung bình như đi bộ, đạp xe đạp, bơi lội, tập thái cực quyền, tập dưỡng sinh, tập yoga, khiêu vũ… Bên cạnh thời gian tập luyện, cần lưu ý rằng việc tập luyện thường xuyên, đều đặn là một yếu tố quan trọng để đạt được hiệu quả tốt.

Người bệnh tim mạch thường nhạy cảm hơn và dễ bị ảnh hưởng bởi những tác động trong và ngoài cơ thể, chẳng hạn như việc gắng sức hay thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh sẽ ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn, độ ẩm cao khiến mau mệt... Vì vậy, nên lưu ý tránh tập thể dục ngoài trời khi thời tiết quá nóng hay quá lạnh hay ẩm ướt; cần giữ đủ ấm trong những ngày lạnh, uống đủ nước trong những ngày nắng, nóng; vận động và tập thể dục ở mức vừa sức, cần tránh các hoạt động gắng sức nhiều, đột ngột; chỉ tập khi cảm thấy khỏe, nếu bị cảm lạnh hay cảm cúm, cần nghỉ ngơi...

xem thêm: Giải đáp câu hỏi bạn đọc về bệnh tim mạch

Không nên tập nặng ngay sau bữa ăn, chỉ tập sau khi ăn ít nhất là hai giờ

Không nên tập nặng ngay sau bữa ăn, chỉ tập sau khi ăn ít nhất là hai giờ. Sau khi ăn, máu sẽ tăng cường về đường tiêu hóa; nếu tập luyện nặng, nhu cầu tưới máu cho cơ cũng tăng lên khiến hệ tuần hoàn không đảm bảo cung cấp đủ máu cho hệ tiêu hóa, cơ và các cơ quan khác, có thể đưa đến tình trạng chuột rút, nôn ói, ngất…

Người bệnh tim mạch cần đặc biệt lưu ý đến những dấu hiệu của việc vận động quá sức như: thường xuyên mệt mỏi, mệt nhiều sau khi tập… Nếu cảm thấy chế độ tập luyện quá nặng nên giảm cường độ tập luyện xuống. Trong khi đang tập, nếu có những triệu chứng như đau ngực, khó thở, hoa mắt, chóng mặt, ngất, đau nhức cơ xương…, hoặc bất kỳ triệu chứng bất thường nào thì cần ngưng tập. Nếu triệu chứng không giảm thì cần đến bác sĩ kiểm tra.

loading