Tẩm bổ cho bệnh nhân ung thư làm khối u phát triển nhanh?

● BSCKI. Nguyễn Thị Ngọc Hương
Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM

Nhiều người cho rằng khi bị ung thư nếu càng được ăn uống tẩm bổ thì bệnh càng nặng hơn vì làm khối u phát triển nhanh. Do đó, nhiều bệnh nhân đã kiêng cữ hoàn toàn các thức ăn giàu dinh dưỡng như thịt, cá, trứng, sữa… mà chỉ ăn rau, củ, gạo lứt.

Để xét xem quan niệm trên đúng hay sai chúng ta nên nhớ nhu cầu của một người bình thường là phải đủ năng lượng và các dưỡng chất cần thiết thì tương tự như vậy bệnh nhân ung thư cũng cần phải ăn đủ năng lượng và các dưỡng chất cần thiết, bao gồm chất đạm, chất bột đường, chất béo, vitamin, khoáng chất và uống đủ nước.

Bệnh nhân ung thư còn phải có sức khỏe để chịu đựng các phản ứng phụ của hóa trị, xạ trị, phẫu thuật, giảm nguy cơ nhiễm trùng và hồi phục nhanh chóng sau điều trị. Cách đơn giản nhất để xác định bệnh nhân ung thư có nhận đủ năng lượng mỗi ngày hay không là theo dõi cân nặng thường xuyên, tốt nhất nên cân mỗi 3 đến 7 ngày, nếu người bệnh không bị sụt cân so với giai đoạn trước khi mắc bệnh có nghĩa là họ đang nhận đủ năng lượng cần cho hoạt động sống, vận động và cho quá trình điều trị bệnh. Vậy nếu kiêng cữ thức ăn giàu dinh dưỡng để “bỏ đói” tế bào ung thư như nhiều người nghĩ mà làm cho cơ thể sụt cân, suy kiệt thì đó là sai lầm. Một cơ thể suy kiệt không đủ sức chống chọi với sự công phá của khối u, và không đủ khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị, đặc biệt là hóa trị, nhiều khả năng sẽ dẫn người bệnh tới “cửa tử” sớm hơn.

gao nứt cho người bị ung thư

Người bệnh ung thư nên ăn uống thế nào?

Với chất đạm: Người bị bệnh ung thư cần chất đạm nhiều hơn người bình thường. Sau phẫu thuật, hóa trị và xạ trị…, cơ thể cần chất đạm để tái tạo mô và giúp chống lại tình trạng nhiễm trùng. Mỗi bữa chính của người bệnh nên ăn từ 80g nạc (đối với những người có uống sữa) đến 100g nạc (đối với những người không có thói quen uống sữa) của thịt hoặc cá, tép, lươn… (tính theo trọng lượng đạm sống).

Chất béo: Chất béo (dầu, mỡ) là nguồn thực phẩm giàu năng lượng (1g chất béo cung cấp cho cơ thể 9Kcal), ngoài ra đây cũng là nguồn thực phẩm cung cấp các acid béo quan trọng giúp cơ thể chống lại sự phát triển của các tế bào ung thư và giúp các vitamin A, D, E, K được hấp thu tốt vào cơ thể.

Người bị ung thư nên ưu tiên chọn chất béo cung cấp nhiều acid béo không no (omega-3, omega-6, omega-9) như các loại dầu chiết xuất từ các loại đậu, dầu ôliu, dầu lanh, dầu hướng dương, chất béo từ cá. Hạn chế sử dụng các loại chất béo từ động vật (mỡ heo, mỡ bò...), phó mát, bơ, margarine, các loại dầu dừa và dầu cọ. Lượng chất béo sử dụng mỗi ngày là từ 40-50g tùy theo thể tạng của người bệnh gầy hay thừa cân - béo phì.

Chất bột đường: Đây là nhóm chủ lực cung cấp năng lượng cho cơ thể. Nguồn thực phẩm cung cấp chất bột đường bao gồm khoai, gạo và ngũ cốc. Trong bữa ăn của người Việt Nam chất bột - đường chiếm từ 50 đến 60% tổng năng lượng khẩu phần. Ở nhóm thực phẩm này, nên chọn dùng các loại ngũ cốc nguyên hạt, gạo còn lớp vỏ lụa để cung cấp thêm một lượng chất xơ và vitamin nhóm B cần thiết cho người bị bệnh ung thư.

Vitamin và khoáng chất: Cung cấp đủ vitamin và khoáng chất sẽ giúp người bệnh chịu đựng tốt tác dụng phụ của quá trình hóa trị và xạ trị (mệt mỏi, loét niêm mạc, khô da, gãy móng tay, móng chân…); giảm tần suất mắc các bệnh nhiễm trùng; các mô mau lành sau phẫu thuật cắt khối u. Thực phẩm cung cấp vitamin và khoáng chất bao gồm rau, củ, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc, sữa và các món ăn làm từ sữa. Nên chọn những rau, củ, quả đậm màu (tím đậm, đỏ đậm, vàng, cam, xanh lá cây đậm) để tận dụng các hoạt chất tự nhiên như isoflavon, lycopen,beta-carotene, lutein, hesperidin… có vai trò chống lại hiện tượng oxy hóa đang diễn ra mạnh mẽ trong cơ thể của người bị ung thư. Các vitamin A, vitamin C, vitamin E, selen, kẽm và một vài enzyme trong trái cây và rau còn có tác dụng hấp thụ và gắn với các tia xạ tự do, ngăn không cho chúng tác động lên các tế bào bình thường. Mỗi ngày, người bệnh ung thư cần ăn 400g rau, củ và ăn thêm đa dạng các loại trái cây.

Có cần uống bổ sung vitamin và khoáng chất không?

Thông thường, một khẩu phần ăn đủ năng lượng và đa dạng sẽ cung cấp đủ các vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, người bệnh đang điều trị ung thư hiếm khi có thể ăn đủ năng lượng cần cho cơ thể, vì vậy, việc bổ sung vitamin và khoáng chất dạng thực phẩm bổ sung hoặc bằng thuốc là rất cần thiết. Tuy nhiên, việc bổ sung này phải được sự chấp thuận của bác sĩ điều trị, vì một số vitamin và khoáng chất khi sử dụng liều cao sẽ làm giảm tác dụng của hóa trị và xạ trị.

sinh tố dành cho người ung thư

Các lưu ý khi chọn thực phẩm cho bệnh nhân ung thư:

- Chọn thực phẩm tươi sống, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

- Biết rõ nguồn gốc, mức độ uy tín của công ty hoặc nơi phân phối thực phẩm, sản phẩm.

- Kiểm tra nhãn hiệu, bao bì và hàm lượng (nồng độ) của các hoạt chất có trong sản phẩm.

- Ngưng sử dụng thuốc, thực phẩm ngay lập tức khi có các tác dụng phụ xảy ra như khò khè, ngứa, tê - phù chi…

- Tránh sử dụng các thực phẩm được xem là có nguy cơ gây ung thư cao như thịt nướng, thịt xông khói, cà muối, dưa muối.

- Không ăn các món ăn tái, sống.

loading