Người bệnh suy thận cần lưu ý gì trong ăn uống?

● BSCKI. Đào Thị Yến Thủy

Ở bệnh nhân suy thận, cơ thể sẽ dư thừa lượng muối natri, muối kali, urê do không thể đào thải ra ngoài vì quả thận bị suy giảm chức năng lọc máu và thải độc. Khi lượng nước, muối natri trong cơ thể tăng lên quá nhiều sẽ gây phù thủng, kali tăng cao gây rối loạn nhịp tim và tử vong, chất thải urê (sản phẩm chuyển hóa các chất đạm ăn vào như thịt, cá, trứng, hải sản…) tăng cao có thể gây hôn mê… Vì vậy, trong chế độ ăn uống cần phải giảm lượng muối và giảm lượng thực phẩm giàu đạm ăn vào để hạn chế tác hại của bệnh. Như vậy, người bệnh cần nhận diện để hạn chế các thực phẩm nào nhiều muối, đạm…

Muối natri có nhiều trong muối ăn, nước mắm, nước tương, hạt nêm, bột ngọt, bột nêm, tương hạt, mắm các loại, khô cá, dưa cà dưa muối, thực phẩm công nghiệp như đồ hộp, thịt xông khói, thịt muối, cá muối, xúc xích, patê, chả lụa… Một số thức ăn bản chất chứa nhiều muối như trứng, sữa, cua ốc, nội tạng (tim, gan, cật, óc…), rau muống, cà rốt… Giảm ăn mặn là cách ăn của người bệnh thận. Trước tiên, người bệnh thận nên tránh sử dụng các loại nước chấm, muối tiêu chanh, tương cà tương ớt hay sauce trên bàn ăn, sau đó thì hạn chế nêm nếm gia vị trong thức ăn và hạn chế ăn mắm, khô, thực phẩm công nghiệp, bỏ bớt gia vị trong gói mì ăn liền… Chế độ Kempner hạn chế muối tuyệt đối gồm có cơm, đường, trái cây (không thịt, cá, sữa).

rau xanh tốt cho bệnh thận

Người suy thận có thể ăn thường xuyên các thực phẩm bản chất có ít muối như thịt, cá nước ngọt, gạo, khoai, bắp, bánh mì không muối, rau quả tươi, dầu mỡ, đường… Với cá biển chỉ dùng ít và phải luộc bỏ nước cho bớt muối. Khi không dùng muối NaCl, có thể dùng các gia vị khác như chanh, đường, giấm, rau thơm, hạt tiêu, ớt…

Kali chứa nhiều trong chuối, khoai tây, trái cây khô, quả mơ, quả họ đậu, rau bí, rau dền, rau xà lách, rau ngót, rau muống, rau mồng tơi, rau khoai lang, rau đay, nước dùng, nước luộc thịt, nước luộc rau, nước quả ép, bia mạch nha, rượu vang, chè, cà phê. Người suy thận nên ăn giảm bớt thịt, cá, gia cầm….

Bệnh thận nên tránh sử dụng các loại nước chấm

đồ uống tốt cho bệnh thận

Chất đạm chứa nhiều trong các thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa, đậu, hải sản, sò ốc… Trung bình một người trưởng thành cần ăn khoảng 50-100g thịt, cá, tôm, trứng… trong mỗi bữa ăn chính và 500ml sữa động vật mỗi ngày. Người suy thận mức độ nhẹ thì hạn chế tối đa thịt, cá và có thể ăn trứng, uống sữa động vật cùng với ngũ cốc (gạo, mì), rau quả. Suy thận trung bình thì mỗi bữa ăn ít thịt, cá, trứng, sữa hơn bình thường và một tuần có 2 ngày không ăn đạm động vật mà chỉ ăn toàn ngũ cốc, khoai, rau quả. Suy thận nặng thì giảm đạm nhiều hơn nhưng chỉ duy trì trong vài tuần chờ chạy thận hay lọc máu, không thể kéo dài lâu chế độ ăn cắt giảm đạm quá nhiều này. Chế độ ăn Borat-bull bỏ hẳn đạm chỉ có dầu (hoặc bơ), đường và nước có thể cho ăn bằng ống thông dạ dày dành cho người suy thận quá nặng đang chờ chạy thận nhân tạo hay hôn mê.

Người bệnh thận cũng nên hạn chế nước uống. Không nên uống nước thường xuyên mà khi thấy hơi khát mới uống nước. Các loại nước cam vắt, nước chanh muối, cà phê, bia, tăng lực, nước khoáng… không nên dùng. Canh, súp cũng không nên ăn nhiều, sữa cũng phải tùy lúc và vừa đủ chứ không uống thoải mái được.

Thực tế, trên từng bệnh nhân suy thận, các bác sĩ sẽ phải theo dõi sát chức năng lọc của thận tới mức nào thì sẽ điều chỉnh chế độ ăn cụ thể phù hợp với việc giảm ăn gì, giảm bao nhiêu, trong bao lâu… theo từng giai đoạn của bệnh và tình hình thực tế của bệnh nhân. Sau khi chạy thận nhân tạo hay lọc máu thì người bệnh vẫn phải tuân thủ chế độ ăn giảm đạm, giảm muối, nước như trước để kéo dài thời gian không phải chạy thận trở lại sớm hơn. Chỉ có sau khi phẫu thuật thay thận thành công, người bệnh mới có thể ăn uống trở lại bình thường.

loading