Lạm dụng đường và hậu quả

● BS. Lê Thúy Tươi

Từ những năm đầu thế kỷ 20, các nhà khoa học nghiên cứu về tiểu đường ở bắc Mỹ và châu Âu đã cảnh báo mối nguy của việc ăn nhiều đường là một trong những nguyên nhân làm số lượng bệnh nhân tiểu đường tăng lên.

Năm 1924, Haven Emerson, giám đốc Trường Y học cộng đồng Columbia, báo cáo rằng tiểu đường gây tử vong ở New York city nhiều hơn cả số người tử vong trong nội chiến của nước Mỹ. Từ đó, các nhà khoa học về dinh dưỡng, nội tiết, tiểu đường, béo phì và tim mạch bắt đầu tìm hiểu thủ phạm gây ra những bệnh lý này.

Và thật bất ngờ, một trong những nguyên nhân lại do thói quen ăn uống của chúng ta: khoái vị ngọt ngào. Theo các thống kê, đường góp phần trong 35 triệu trường hợp tử vong trên thế giới hàng năm, song song với lượng đường tiêu thụ đã tăng gấp 3 lần trong 50 năm qua. Nhiều tác giả cho rằng đường gây ảnh hưởng đến sức khỏe tương đương với thuốc lá và rượu. Sự thật nó gây ra những tác hại gì, chúng ta cùng tìm hiểu.

Đường gây nghiện

Bà mẹ sinh con, sau thời kỳ nghỉ hậu sản, thường phải cho con bú sữa bò. Các loại sữa bán trên thị trường đều ngọt hơn sữa mẹ. Vị giác của trẻ tiếp thu “ngọt” rất nhanh và kết quả nhiều trẻ bỏ vú mẹ khoái bú… con bò. Cách ăn của bà con phía Nam món gì cũng nêm đường, khi đi du lịch ra Bắc ăn món gì cũng thấy không hợp bởi người Bắc không nêm đường.

Trẻ thời nay được uống nước ngọt, ăn bánh kẹo nhiều, chúng trở thành những “con nghiện chất ngọt”. Ông Paul van der Velpen, người đứng đầu dịch vụ y tế của Amsterdam (Hà Lan) cho rằng “đường là một chất gây nghiện tương đương thuốc lá và không nên khuyến khích sử dụng nó”. Ông gọi đường là “Ma túy của thế kỷ 21”.

lam dung đương và hậu quả

Đường gây tăng glucose máu

Bạn đang đói, uống một lon nước ngọt thấy khỏe liền, sau hễ thấy hơi mệt là tìm đến món ngọt, coi nó như “cứu tinh”. Ít người biết rằng vừa uống xong, glucose trong máu tăng lên là lúc insulin của tuyến tụy phải bài tiết nhằm làm giảm đường trong máu. Đường giảm sẽ làm bạn mệt mỏi, đau đầu và bạn lại tiếp tục với món ngọt. Tình trạng này lặp đi lặp lại sẽ làm tuyến tụy suy yếu, insulin bài tiết kém và đường trong máu tăng lên dẫn chúng ta đến với tiểu đường.

Đường là một trong những thủ phạm gây béo phì

Ăn nhiều món ngọt, đường sẽ chạy về gan, gan biến nó thành glycogen dùng để vận cơ, số dư thừa sẽ chuyển thành mỡ (triglyceride) rải ở dưới da và nội tạng. Mỡ dưới da chúng ta đều “dòm” được, còn mỡ bám vào gan, ruột thì phải chờ siêu âm mới nhìn thấy. Còn mỡ bám trong lòng mạch máu được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” thì khi xuất hiện bệnh tim mạch, đột quỵ mới vỡ lẽ.

Đường đẩy nhanh quá trình lão hóa

Ăn nhiều đường không chỉ gây béo phì mà còn sản sinh ra một số protein, những protein này ngăn cản sự phát triển của collagen và elastine ở dưới da làm da của chúng ta mau lão hóa. Người béo phì nom già trước tuổi là vì vậy.

Đường làm suy yếu hệ miễn dịch

Ăn nhiều đường sẽ làm mất cân bằng sinh thái vi khuẩn trong ruột - nơi sản sinh, lưu giữ các vitamin thiết yếu trong quá trình chuyển hóa và có nhiều yếu tố tăng cường miễn dịch. Do vậy, trẻ ăn nhiều đường hay bị cảm cúm, sổ mũi, hen suyễn. Người lớn giữ thói quen ăn ngọt nhiều năm, hệ miễn dịch suy yếu dễ mắc bệnh ung thư.

Đường ngăn cản hấp thu các chất dinh dưỡng quan trọng:

Ở những người ăn nhiều đường, chúng ngăn cản sự hấp thụ các chất dinh dưỡng cần thiết, đặc biệt là vitamin A, vitamin C, vitamin B1, vitamin B12, canxi, phốt pho, magiê và sắt. Vì thế, Tổ chức Y tế thế giới gọi người béo phì là “Suy dinh dưỡng thể béo”.

đường gây stress

Đường gây stress

Lượng đường trong máu tăng cao có thể dẫn đến việc kích thích các hormon khiến chúng bài tiết hỗn loạn làm ảnh hưởng đến tâm lý, hành vi. Người ăn nhiều đường hay gặp tình trạng cáu kỉnh, bực bội.

Đường làm tăng tỷ lệ cận thị

Theo báo cáo của Hội đồng chống cận thị Nhật Bản, lượng đường nhiều còn ảnh hưởng tới lượng canxi trong cơ thể, làm tăng khả năng đàn hồi của nhãn cầu, đường kính nhãn cầu dễ tăng, mức độ cận thị vì vậy cũng tăng. Bác sĩ B. Lein, nhà nhãn khoa nổi tiếng người Mỹ, dựa trên nhiều số liệu về dinh dưỡng của người bệnh mà ông đã điều trị, khẳng định: bệnh cận thị phát triển không chỉ do mắt mệt mỏi bởi làm việc nhiều quá mà còn do thói quen ăn nhiều đường dẫn đến thiếu một số chất thiết yếu.

Đường gây bệnh răng lợi

Sâu răng do ăn nhiều đồ ngọt là chuyện ai cũng thấy. Chất ngọt lại ngăn cản hấp thu những chất thiết yếu khiến chúng ta dễ bị những bệnh về nướu răng (chảy máu chân răng, viêm nướu…).

Đọc đến đây nhiều bạn sẽ hỏi: Vậy tôi dùng chất tạo ngọt hóa học có sao không? Xin thưa tất cả những chất tạo ngọt hóa học mới đây được trang fitday.com đưa ra lời cảnh báo rằng: Nhóm Aspartame hay Aceslulfame-K, Sucralose, Sacharin đều có tác dụng phụ như nhức đầu, đau cơ, dị ứng. Aceslulfame-K còn liên quan đến ung thư. Vì thế, tập thói quen giảm chất ngọt ngay từ khi trẻ mới ra đời là vấn đề của các bà mẹ. Những gia đình đang quen với món ngọt nên giảm đến mức chỉ còn 10% trong khẩu phần (kể cả nước ngọt, bánh kẹo, sô-cô-la, chè, kem, bánh kem…) để tránh những hiểm họa kẻo “ngọt ngào mà cay đắng” vì ôm bệnh.

loading